Review DGT Centaur: Fijne schaakcomputer, prettig in gebruik (*Update 15-3)

Inleiding

Tijdens het laatste toernooi in Hoogeveen afgelopen najaar zag ik overal reclames over de schaakcomputer Centaur van DGT. De “perfecte schaakvriend” volgens folders/flyers/posters. Naar aanleiding hiervan heb ik DGT aangeboden om een review te schrijven voor Schaaksite over de Centaur. Enige tijd na mijn aanbod ontving ik de Centaur en de afgelopen weken ben ik gaan schaken met deze schaakcomputer.

Volgens Wikipedia is de centaur een fabeldier uit de Griekse mythologie, half mens en half paard. Hij heeft dus zes ledematen vier paardenpoten en twee menselijke armen. Fraai gevonden deze naam voor de schaakcomputer (dat is natuurlijk persoonlijk). Op 14 maart 2019 schreef Frans Peeters op Schaaksite een artikel over zijn bezoek aan DGT in Enschede. Zie www.schaaksite.nl/2019/03/14/dgt-pi/.
De Centaur kost op dit moment circa 350 Euro en is te bestellen bij bekende zaken zoals De Beste Zet, Schaak en Gowinkel het Paard, of de webwinkel van de KNSB.

 

Eerste indruk

Zowel tijdens het bekijken in Hoogeveen als tijdens het uitpakken valt op dat het hier een keurig afgewerkte schaakcomputer betreft. Het bord is lekker groot.

Het schaakgedeelte is circa 40 cm x 40 cm groot. Het bedieningspaneel is aan de rechterzijde gebouwd, in een strook van circa 4,5 cm.

In Hoogeveen stond de Centaur naast een “traditioneel” schaakbord en toen vond ik de stukken wel erg licht in vergelijking met deze uitvoering. Ze waren ook een stuk kleiner. Bij het uitpakken van de Centaur viel mij dat ook weer op. Maar na enige tijd er mee schaken vond ik dit eigenlijk helemaal niet hinderlijk. Het bord voelt goed aan. Keurig afgewerkt.

De onderkant van het bord is wel apart. Het heeft namelijk geen afdekplaat, het is “open”.

Volgens diverse artikelen op Internet vinden mensen dit fraai. Persoonlijk zie ik het nut er niet van in. Het bord ligt op tafel en zie je niets van deze onderkant. De bovenzijde is belangrijker: we zien een bord met een cirkel in elk veld.

Wanneer je een stuk beet pakt dan zie je dit:

Als je bijvoorbeeld de loper gaat zetten dan zie je:

In 1986 kocht ik mijn eerste schaakcomputer. Toen moest je een stuk pakken, op een veld drukken en vervolgens met dat stuk op een ander veld drukken. Soms moest je erg hard drukken om je zet te laten “registreren”. Met de Centaur hoeft dat niet. Je pakt het stuk op en je zet het ergens op het bord. Zonder kracht te zetten. Gewoon oppakken en neerzetten. Zelfs bij snel zetten werd uitstekend opgemerkt welk stuk je gezet had. Dit is heel knap gedaan.

Geef je de partij op dan zet je alle stukken die je hebt gewoon in de beginstand op het bord, Centaur weet dan dat er sprake is van een nieuwe partij (en weet dus dat je wil stoppen met de oude partij). Dat heeft men netjes voor elkaar gekregen.

Aan de rechterzijkant zien we een “e-paper scherm” om de instellingen te veranderen. Ook wordt het zettenverloop getoond en zien we een klein schaakbordje met de stelling.

Met behulp van toetsen kunnen allerlei instellingen worden aangepast. Het is ook mogelijk om tijdens het spelen een hint op te vragen. Doet een beetje aan vroeger denken. Je kunt speeltijd, scherm, geluid, licht en taal instellen. Wat mij verbaasde was dat je geen increment kon instellen. Dit is volgens mij een gemiste kans. Tegenwoordig worden volgens mij bijna alle partijen met increment gespeeld, bijvoorbeeld 2 seconden, 15 seconden of 30 seconden per zet vanaf de eerste zet.

Vragen na enkele weken ervaring

Ik heb na enige tijd DGT diverse vragen gesteld. De antwoorden zijn cursief weergegeven. Op 15-3 heb ik hier mijn reacties op gegeven.

1• Voor wie is dit product bedoeld? Tot welk niveau.

Centaur is bedoeld voor iedereen. Van jong tot oud. Bedoeld om iedereen spelplezier te geven en een eerlijke kans om te winnen. Centaur is niet per se bedoeld voor club schakers hoewel die er ook een goede sparring partner aan hebben, maar ook voor thuis schakers die graag eens willen schaken. Maar Centaur is zeker ook geschikt voor kinderen die op een club zitten en thuis willen oefenen (ook wanneer de ouders geen tijd hebben). Belangrijk daarbij is dat ze dit zonder scherm kunnen doen want kinderen (en volwassenen) hebben al meer dan genoeg screentijd per dag.

Het product is ook bedoeld voor ouderen die ’s avonds thuis graag een potje willen schaken (ook in het kader van hersengymnastiek – zie Centaur als een fitness apparaat!) zonder daarbij door bestaande schaakprogramma’s van het bord te worden geveegd en zonder dat ze op bestaande programma’s een dusdanig laag niveau moeten instellen dat het programma opzichtelijk slecht gaat spelen.

Centaur is geschikt voor iedereen vanaf het allerlaagste niveau tot sterke clubspelers, zelfs op Meesterniveau. Feitelijk kan iedereen plezier hebben in het spelen met Centaur.

Bevindingen/reactie KS: Centaur is dus een uitkomst voor iedereen. De vraag is natuurlijk wel of dat zo is. Zijn er onderzoeken naar gebruikers van schaakcomputers (niet alleen Centaur) qua verschillen in gebruikers/speelsterkte?

2• Speelsterkte wordt aangepast aan de tegenstander: hoe snel is dat dan? En wat met wisselende spelers. Hoe gaat dat dan?

De adaptieve functie word direct toegepast vanaf de eerste zet. Als je een goede opening speelt dan zal dat opgemerkt worden door de Centaur en zal hij zich hierop aanpassen. Het niveau wordt dus meteen tijdens iedere partij bepaald.

Van partij tot partij past Centaur zich niet of nauwelijks aan. Juist omdat hij zich tijdens de partij al helemaal naar de speler vormt is dat niet nodig. Alleen als dezelfde speler langere tijd tegen Centaur heeft gespeeld kan het gebeuren dat Centaur zich van partij tot partij ook al iets aan de speler aanpast. Door Centaur uit te zetten wordt dit echter teniet gedaan en vindt er een reset plaats waardoor Centaur weer fris is. Dus dat effect is minimaal en verdwijnt meestal weer omdat Centaur na gebruik meestal wordt uitgezet.

Bevindingen/reactie KS: Bij wisselende spelers, ik kan mij voorstellen dat in een gezin een, twee of drie spelers met dit bord willen schaken is het dus de vraag of het “automatisch aanpassen” wel goed werkt.

3. Ik begrijp dat de computer bij Uitdagend op mijn niveau speelt maar “steeds sterkere zetten speelt”. Bij Expert speelt de computer op volle sterkte.

Met de uitdagende speelmodus zal de computer iets boven jouw niveau spelen. Hij past zich wel aan je aan, maar speelt zetten die iets moeilijker zijn dan wat hij bij Vriendelijk zou doen zodat je iets beter moet spelen om te winnen. De expert modus zal een hele uitdaging worden om dan van de Centaur te winnen omdat hij dan full power zal spelen en zich niet aanpast. Omdat wij Centaur zo hebben gemaakt dat hij ook bij de Expert instelling nog redelijk snel antwoordt, is hij dan nog steeds door de sterkere schaker te verslaan. Maar als Centaur in Expert mode voldoende tijd wordt gegeven (bijvoorbeeld door de klok op maximaal in te stellen), dan is Centaur vrijwel onverslaanbaar. De speelsterkte van Centaur varieert dus afhankelijk van de menselijke speler (en de instelling) en we zeggen als indicatie dat de rating van Centaur varieert tussen 300 en 3000.

Bevindingen/reactie KS: Deze beweringen zijn alleen te controleren indien partijen gespeeld worden die gecontroleerd worden met andere schaakcomputers/programma’s. Dergelijke borden tegen elkaar laten spelen? Onderbouwen met onderzoeksresultaten DGT?

4• Wat zit onder de kap? Welke engine wordt gebruikt? Hoe zit het met een update van de engine?

In de Centaur zit een StockFish versie als basis maar dit is niet erg irrelevant want het is het adaptieve DGT algoritme dat bepaalt hoe hij speelt. Een update is evenmin relevant want Centaur speelt al goed tegen ieder niveau.

Bevindingen/reactie KS: Kan de lezer uitgelegd krijgen wat een adaptieve DGT algoritme is/doet? Als je een machine in 2019 aangeschaft hebt  is dit dan 2025 qua sterkte vergelijkbaar? Dat denk ik niet? Die algoritme zal in de loop van de jaren neem ik aan ook verbeteren.

5• Is er gedacht aan Bluetooth of WIFI om met je mobiel de instructies te verzenden, partijen op te slaan of in te voeren? Tegenwoordig heb je bijvoorbeeld robot-stofzuigers die je via een app kan bedienen en waarmee je instellingen kunt aanpassen.

Er is gedacht aan vele opties als Bluetooth, WiFi, uitlezen van partijen en een houten versie. Doel was een eenvoudige schaakcomputer te maken die vooral ook geschikt is voor niet-ingewijden. Doel was om schaken te brengen naar (bijna) niet-schakers. Dat is gelukt en Centaur is zogenaamd Plug-and-Play. Feitelijk is hij Play . Want je hoeft niets anders te doen dan de stukken op het bord te zetten, op een aan knop te drukken (even wachten tot de Raspberry Pi Zero is opgestart), en je kunt gaan spelen! Wellicht overwegen wij meer sophisticated opties voor een Pro versie in de toekomst maar voorlopig zijn wij daar nog helemaal niet mee bezig.

Bevindingen/reactie KS: Is een gemiste kans dat er geen App aan gekoppeld is en je niets kunt opslaan of de Centaur makkelijk kunt bedienen.

6• Waarom is de onderkant niet afgedekt, of is dat alleen bij de demo-versie?

De open onderkant is een bewuste keuze genomen tijdens het ontwikkeltraject. Centaur heeft een strak en modern minimalistisch design waar deze onafgedekte onderkant een onderdeel van is. Het bespaart uiteraard materiaal, maakt het product lichter in gewicht en het uiterst vernuftige design met de cupjes die per veld het licht van één LED-je tot een cirkel in het veld reflecteren mag best worden getoond. Het hele frame is één plastic onderdeel en dat is sterk en mooi. We hadden er nog een kap overheen kunnen maken, maar zagen daartoe geen goede reden.

De meeste mensen moeten er even aan wennen maar partijen als het Museum Of Modern Art in New York vinden het een mooi design.

Bevindingen/reactie KS: Smaken verschillen. Tot nu toe heb ik nog nooit aan de onderkant gekeken. Waarom zou ik.

7• Spelen met klok: waarom niet opties gedaan zoals in de DGT-klokken zitten? Dus ook met bijvoorbeeld 30 sec. per zet er bij.

Dit is voortgekomen uit de doelstelling dat Centaur vooral ook geschikt moet zijn voor niet-schakers en thuisschakers. Die groep zal zelden of nooit een klok gebruiken. We hebben serieus overwogen of er überhaupt een klok in zou moeten. Het toevoegen van bonus en/of delay opties enz. zou het product onnodig ingewikkeld hebben gemaakt.

Bevindingen/reactie KS: Gemiste kans. Ook de eenvoudige schaker die zo nu en dan een officiele partij speelt heeft met increment te maken.

8• Waarom zou ik zo’n aanschaf doen terwijl ik overal online kan spelen tegenwoordig?

Centaur heeft veel voordelen t.o.v. een menselijke tegenstander, zeker online. Een echt fysiek bord met echte stukken is in veel aspecten gewoon beter dan een digitaal bord op een scherm. Voor kinderen is het veel beter om met echte stukken te spelen (ook voor hun begrip van het spel en voor het leren). Natuurlijk leent schaken zich bij uitstek voor digitale weergave en online spel, maar OTB (Over The Board) is toch hoe schaken het mooist is, hoe het “is bedoeld”.

Je kunt overal spelen inderdaad en we nemen aan dat je bedoelt online. Maar online wordt er bijna alleen snelschaak gespeeld en dat is een andere tak van sport. Centaur geeft je meer tijd om rustig na te denken zonder de druk van de klok. Centaur heeft daarnaast het voordeel dat hij altijd goed past bij je eigen niveau. En hij geeft je altijd een uitdaging ongeacht je sterkte. Hij is dus altijd een passende tegenstander. Ook als hij voor staat, geeft hij een eerlijke, niet opzichtelijke kans om terug in het spel te komen en zelfs nog te winnen. Bovendien is Centaur altijd paraat, altijd welwillend om te schaken, en heeft altijd tijd voor je, dag en nacht.

Bevindingen/reactie KS: Ik bedoelde inderdaad “online”. Centaur is volgens mij aan aanvulling op schaken tegen een menselijke tegenstander, dat is en blijft toch het gezelligste tenzij er sprake is van groot krachtsverschil. Kinderen van 2 jaar en ouder zitten tegenwoordig al achter een tablet. Die zijn gewend om met moderne schermen om te gaan. Om die schermtijd te beperken zou Centaur een goede oplossing zijn.

Online wordt niet altijd snelschaak gespeeld. Wel vaak denk ik maar er worden vast ook partijen met andere tempo’s gespeeld.

Tot zo ver de reactie van DGT op mijn vragen. (op 15-3-2020 heb ik mijn mening over de antwoorden van DGT in deze publicatie vermeld)

Conclusie

Schaken met Centaur is eenvoudig en alles werkt naar behoren. Keurig afgewerkte schaakcomputer. Het is onduidelijk hoe wordt vastgesteld wat je schaakniveau is en hoe lang het duurt voor je sterker wordt. Als meerdere personen in huis Centaur gaan gebruiken dan moet je maar zien of je snel op je eigen niveau kunt gaan schaken. Geen idee hoe dit in de praktijk werkt (hoe kom je daar nu achter? Ik zou het niet weten).

Het is jammer dat je een gespeelde partij niet kunt opslaan om bijvoorbeeld met een schaakprogramma te analyseren. Zet je hem uit dan wordt de partij wel onthouden zodra je hem weer aan zet en verder wil spelen. Van andere partijen ben je alles kwijt. Dat is een verbeterpunt volgens mij. Anno 2020 is een App waarmee je de instellingen kunt regelen, partijen kunt bewaren of laden enz. volgens mij toch wel wenselijk. Of stel ik dan te veel eisen?

In een van de mails die ik ontving van DGT schreef men “DGT heeft ervoor gekozen om een stand alone computer te maken, het is bedoeld om een leuke schaakpartij te spelen voor een breed publiek”. Zo’n 350 Euro voor de schaakcomputer is behoorlijk veel geld. Maar het is een keurige schaakcomputer en wanneer je er van uit gaat dat je er jaren mee doet is aanschaf zeker de moeite waard.

6 Comments

  1. Avatar
    Koorevaar maart 11, 2020

     

    Kees,

     

    Mooi verhaal. Vorig jaar las ik in een computertijdschrift over de Raspberry Pi. Ik was onder de indruk van zo’n kleine, krachtige en complete computer op creditcard formaat. Toen herinnerde ik mij ook het mooie verslag van Frans waaraan jij ook refereerde. Ik herlas het nog eens. Ik kreeg interesse in dit DGT wonder. Immers het was een digitale klok met ingebouwde Raspberry Pi! Daarna zag ik de loftuitingen over de nieuwe Centaur van DGT.

     

    Inmiddels stond ook de nieuwe Raspberry PI  in de spotlights. Het is model 4 (met Quad-Core 1.5 GHz – 4 GB RAM– USB 3.0 etc)

     

    Via Erika (De Beste Zet) is bij DGT geïnformeerd of de DGT-Pi geleverd gaat worden met het uitgebreide model 4. Dit was helaas niet het geval.

     

    Uiteindelijk heb ik eind vorig jaar besloten zowel de DGT PI als de Centaur (met de Raspberry Pi Zero) via Erika (altijd prima service!) aan te schaffen. Bij de DGT PI moest dan een apart e-board worden aangeschaft. Dit board kan ook aan de laptop of desktop.

     

    Het is mooi materiaal, niet goedkoop inderdaad, maar de moeite waard voor een simpele amateur als ik. Ik wil het ook gebruiken op basisscholen om de kinderen er over te vertellen en er mee te laten spelen. Kost wel veel tijd om alles te leren en uit te proberen. Maar jij bent al een eind op  weg las ik!

     

    Ik hoop dat er voor de nieuwe Raspberry PI snel een goed schaakprogramma komt gebaseerd op de moderne AI-technieken. Zelf ben ik niet technisch en heb helaas geen verstand van computers en computerprogrammeertalen.

     

  2. Avatar
    Rob_Lisse maart 12, 2020

    Beste Kees,

    Een leuk review heb je geschreven over deze schaakcomputer. Sinds 6 maart heb ik deze DGT Centaur Schaakcomputer in huis. Het bord en de stukken zijn een lust voor het oog en de schaakstukken liggen fijn in de hand. Ik heb de speelsterkte nog steeds op vriendelijk staan en ik moet bekennen dat ik nog niet heb kunnen winnen. Maar toch ervaar ik iedere partij als prettig en geef daarom niet op.

    Over de adaptieve speelsterkte schrijf je:

    De adaptieve functie wordt direct toegepast vanaf de eerste zet. Als je een goede opening speelt dan zal dat opgemerkt worden door de Centaur en zal hij zich hierop aanpassen. Het niveau wordt dus meteen tijdens iedere partij bepaald.

    Zou dit betekenen dat mijn opening met d4 als een sterke opening door de Centaur wordt gezien en dat de speelsterkte navenant wordt ingezet en ik dus niet kan winnen?

    Over het bord kan ik zeggen dat DGT dit verbeterd heeft, want ik zie geen ringen in de grijze speelvlakken. Deze ringen zijn wel zichtbaar op de foto’s die geplaatst zijn bij jouw review.

    • Avatar
      info@dgt.nl maart 13, 2020

      Beste Rob,

      Ter verduidelijking: Centaur past zich aan de menselijke tegenstander aan tijdens de partij na iedere zet. Als je 1. d4 speelt, dan vindt er nog geen aanpassing plaats want dat is natuurlijk een zeer sterke zet en Centaur blijft dan zelf ook op zijn sterkst spelen.

      Leuk om te weten: je hoeft niet per se de door Centaur aangegeven zet te spelen en het staat je vrij een andere zet voor Centaur uit te voeren. Vergeleken met vroegere schaakcomputers is dat een mooie innovatie want in het verleden accepteerden schaakcomputers alleen de zet die ze zelf aangaven. Door deze flexibiliteit is het met Centaur erg gemakkelijk om bepaalde openingen op het bord te zetten om te oefenen en uit te spelen.

      Veel speelplezier!

  3. Avatar
    Eric César maart 12, 2020

    Een erg leuk review – ik hoop dat er meer van dit soort reviews komen. Bovenaan mijn lijst staat dan de Square Off, wat ik beschouw als een concurrent van de DGT Centaur. Beide producten vallen in dezelfde prijscategorie. Het voordelen van de Centaur zijn in het artikel duidelijk naar voren gebracht. De Square Off heeft weer andere voordelen, waarvan de meest opvallende is dat de stukken van de tegenstander automatisch bewegen (dat gaat met magneten die in het bord zijn ingebouwd). Voor sommige schakers is dat een groot voordeel, voor mij niet zo. Een ander verschil is dat je met de Square Off ook op internet kunt schaken, tegen andere (menselijke) tegenstanders, bijvoorbeeld via chess.com. Square Off zal ook zijn eigen nadelen hebben, maar daarvan ben ik niet precies op de hoogte, want ik heb er nog niet een. Wat tegen zou kunnen vallen is de grootte (niet zo groot dus) en de fragiliteit (stukken zijn vrij licht, anders werkt het automatisch bewegen niet goed). De uiterlijke afwerking is, wat ik ervan gezien heb op foto’s, wel fraai.

    De DGT Pi inclusief DGT smartboard valt in een andere prijscategorie. Minimaal ongeveer €1000 of nog wat meer als je de allermooiste stukken wil. Voor die hogere prijs krijg je uiteraard wel veel meer kwaliteit. Stukken en bord zijn groot en van bijzonder fraai afgewerkt hout (tenzij je de goedkopere kunststof versie neemt natuurlijk). Met een DGT smartboard kun je ook op internet schaken, onder meer bij chessclub.com en playchess.com. Deze websites maken gebruik van een apart programma (een client) die op Windows draait. Je hebt voor spelen op internet dus sowieso een PC of laptop nodig (in tegenstelling tot de Square Off waarmee je ook via een smartphone op internet kunt spelen). De DGT Pi heeft weer als voordeel dat je hem kunt laten “praten”. Je sluit dan een simpele speaker aan, waarna de gespeelde zetten ook worden uitgesproken in het Nederlands, Duits, Engels, en nog een paar andere talen. Ik vind dat wel praktisch, want dan hoef je niet steeds op het schermpje van de DGT Pi te kijken.

    Ik wil hier ook een paar punten van kritiek naar voren brengen. De producten van DGT zijn over het algemeen fraai, maar je moet ervan uitgaan dat je ze koopt “as is”. Verwacht geen toekomstige verbeteringen van de software, ook al wordt dit door DGT aangekondigd. Bij de DGT Pi zijn er officieel twee software versies uitgebracht, en daarna is het eigenlijk doodgebloed. In theorie is de DGT Pi uitstekend geschikt om nieuwe versies van schaakprogramma’s op te installeren. Dat gaat door het inpluggen van een kleine geheugenkaart. Ik heb dat één keer gedaan en het werkt perfect. Het probleem is echter dat er geen nieuwe versies meer uitkomen. Geen groot probleem overigens, want de laatste versie is voor mij prima. Maar de ooit aangekondigde mogelijkheid om via de DGT Pi op internet te kunnen schaken, is er nooit van gekomen. Een andere teleurstelling voor mij is dat het met het DGT smartboard niet mogelijk is op te internetschaken op chess.com en lichess.com. Ik weet dat DGT daar wel mee bezig is geweest, maar het is voor zover ik weet niet gelukt om het te doen laten werken. Verder heb ik ook wel een of twee keer een fout in de software van het smartboard gerapporteerd, maar daar verder nooit meer iets van gehoord.

    Niettemin ben ik zeer gelukkig met mijn DGT smartboard, DGT Pi en twee verschillende sets stukken. Het is allemaal bijzonder fraai en werkt over het algemeen ook goed.

    • Avatar
      info@dgt.nl maart 13, 2020

      Beste Eric,

      We zagen je reactie en willen even toevoegen dat het inderdaad mogelijk is om met een DGT bord op lichess.org te spelen maar dat het sinds enige tijd ook kan op chess.com. Dit betekent onder andere dat bezitters van een MAC ook met een DGT bord online kunnen schaken. Meer informatie hierover binnenkort op de DGT website.

  4. Avatar
    hwspijkerman maart 30, 2020

    Hallo Eric (en anderen),

    Ik heb het er al eens eerder over gehad, maar je hebt echt geen dure DGT-Pi nodig om het programma Picochess te kunnen gebruiken in combinatie met een DGT-smartboard. Dit kan ook heel goed stand alone met een Raspberry Pi. Wat je nodig hebt is een Pi, een voeding, een SD-card van 16 gb en een usb-kabel. Zelf heb ik ook een case gekocht en een kleine luidspreker, al met al ben je dan voor ca. 75 euro klaar.

    En dan kun je met Picochess aan de gang, het mooiste schaakprogramma dat er is, en het is nog gratis ook. Ik heb onlangs zelf de versie 2.01 reloaded samengesteld: groups.google.com/d/msg/picochess/K5CXZOnIH-M/bhtanpNVAwAJ

    Deze versie van Picochess heeft standaard verschillende engines waaronder Stockfish 11 en LC0 (leela). Er zijn onnoemelijk veel opties qua instellingen, hij spreekt zetten uit, je kunt analyseren en je DGT-bord optimaal gebruiken. Met een klein beetje kennis van de Pi kun je engines toevoegen, b.v. de adaptieve engine ‘Black Diamond’ die zich aanpast aan de sterkte van de tegenstander. De zetten van partijen worden achteraf per mail verzonden.

    Toen ik vorig jaar een DGT-board aanschafte, had ik voornamelijk het plan er mee op Playchess te gaan spelen. Dat viel behoorlijk tegen, traag en buggy. Picochess daarentegen was een echte ontdekking en de reden dat ik het bord haast elke dag gebruik. Een echte aanrader wat mij betreft!

     

Alleen geregistreerde kunnen een reactie achter laten.