Het offer in de schaakpartij – Deel 2

Deel 2: Michail Tal op weg naar het wereldkampioenschap

In 1958 was er het interzonale toernooi van Bad Portoroz, waar Tal als de kampioen van de Sovjet Unie van 1957 aan meedeed en waar Larsen zich in 1957 via het zonetoernooi in Wageningen voor plaatste. Dit toernooi werd overtuigend gewonnen door Tal, waardoor hij zich plaatste voor het kandidatentoernooi in Bled van 1959. Larsen speelde aanvankelijk een goed interzonaal toernooi, maar na zijn nederlaag tegen Tal ging het een stuk minder. Hij zou als secondant van Fischer het kandidatentoernooi in Bled meemaken. Ik laat een partij zien van Tal tegen de Tsjechische grootmeester Miroslav Filip, die speelde in de kandidatentoernooien van 1956 in Amsterdam en van 1962 op Curacao. Voor deze partij maak ik gebruik van het boek van Alexander Koblenz: Lehrbuch der Schachtaktik.

Voorafgaand aan het kandidatentoernooi won Tal in 1959 nog een groot toernooi in Zürich, waar hij met zijn kenmerkende aanvalsstijl deze partij van een Zwitserse meester won. Met zijn paardoffer lokt Tal de witte koning uit zijn vesting en daardoor lukt het hem de partij te winnen. Ik maak weer gebruik van het boek van Bouwmeester en Withuis.

Tal won ook het kandidatentoernooi van 1959 in Bled, Zagreb en Belgrado met ruime voorsprong. Tegen de jonge Fischer won hij al zijn vier partijen. De mooiste was misschien wel deze overwinning met wit in het Konings-Indisch.

Ook voor deze partij maak ik weer gebruik van het boek van Bouwmeester en Withuis.

In deze drie partijen zijn een paar andere offermotieven aan de orde gekomen, die Leonid Shamkovitsj in zijn boek: Het Offer in de Schaakpartij noemt.

Tal- Filip: Offers om de pionnenketen van de tegenpartij te doorbreken.

Kupper-Tal: Offers, die de vijandelijke koning uit zijn vesting drijven.

Tal-Fischer: Offers om strategisch belangrijke velden of lijnen te bezetten.

Als bekroning van zijn meesterlijke spel kreeg Tal door zijn overwinning in het kandidatentoernooi het recht om wereldkampioen Botwinnik uit te dagen. Tal won die WK-match in 1960 overtuigend met 12,5 tegen 8,5 en werd toen op 23 jarige leeftijd de jongste wereldkampioen ooit. De in Letland geboren Tal was voortaan met recht de Tovenaar uit Riga.

Match Tal-Botvinnik 1960

8 Comments

  1. Avatar
    Koorevaar april 06, 2020

    Dag  Wim,

    Ik ben liefhebber van ´Offers, die de vijandelijke koning uit zijn vesting drijven´ en de koning mat zetten. Ben benieuwd welke partijen van Tal als de drie beste met dit thema worden aangemerkt? Mooi zijn ook de boeken van Pachman en Vukovic en de themaboeken Pxf7 en de Rochade van Timmer. Tal´s offers waren niet altijd correct blijkt achteraf, maar je zal het achter het bord maar moeten weerleggen. Dit maakt het ook zo boeiend.

    In het moderne topschaak komen de combinatie-offers met mat bijna niet meer voor, wel erg jammer.

     

  2. Avatar
    wimw april 06, 2020

    Ja, dat waren heel mooie tijden voor (jonge) schakers. Ik was in 1958 lid geworden van schaakclub De Pion in Eindhoven en volgde die WK-match van 1960 tussen Tal en Botwinnik op de voet. In de middagpauze fietsten mijn schaakvriend en ik langs de vitrines van het Eindhovens Dagblad om de schaakpartij daar te bekijken en ‘s avonds was er in het Algemeen Handelsblad het uitgebreide verslag van Constant Orbaan. Ik heb die verslagen toen allemaal in een plakboek bijeengebracht en een paar jaar geleden teruggevonden.

  3. Avatar
    Henk Smout april 07, 2020

    De handdruk op de foto is van nadat Botwinnik de laatste partij van de revanchematch in 1961 heeft gewonnen. Op het bord is daarvan nog wat herkenbaar.

  4. Avatar
    wimw april 07, 2020

    Ik heb er naar gekeken. In de 21e partij van die revanchematch uit 1961 staat de witte koning in de eindstand op b1. Maar ik zie geen Lc2 en Pc4. Wel een paard op c3, als ik het goed zie. Welke partij het dan zou zijn, weet ik niet. Wel leek het me dat Botwinnik Tal feliciteert.

  5. Avatar
    Henk Smout april 07, 2020

    Het is niet de slotstand van de partij, maar het overblijfsel na enige analyse achteraf.

Alleen geregistreerde kunnen een reactie achter laten.