Planinc, Vidmar en de psychologie

Albin Planinc was In de jaren zeventig een beruchte Sloveense speler, die met gedurfd, fantasierijk en zeer agressief aanvalsspel successen boekte. ( “Michail Tal on steroids”) Ook in Nederland in de jaren 1973-1974. Waar Fischer en Steinitz “slechts” 64 werden, bereikte hij de voor schakers perfecte leeftijd van 64 jaar, 8 maanden en 2 dagen. Immers, 64 = 82  .

Hij was amateurspeler met als hoofdberoep metaalbewerker in een fietsenfabriek, had nauwelijks opleiding, psychische problemen, altijd bij zijn moeder gewoond, beiden uiteindelijk in dezelfde psychiatrische inrichting terecht gekomen. Weinig persoonlijks van hem verder bekend, Ree heeft in New in Chess over hem geschreven (down Planinc’s path) en er is een interview met hem door Lodewijk Prins. Maar in de jaren ’70 grote triomfen. U wordt sterk aangeraden om de top-10 partijen, vermeld op

www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=17987

eens na te spelen. Allemaal kunststukjes. Onwaarschijnlijke stellingen, voortkomend uit ongeremde aanvalsdrift. Eventueel nog aangevuld met een partij waarin Jan Hein Donner overtuigend werd afgedroogd: www.chessgames.com/perl/chessgame?gid=1297109.

Het einddiagram van zijn kunststukje tegen Vaganjan is de slotscene van de film “Totalni Gambit” die over zijn leven is gemaakt. De laatste minuten van die film staan op Youtube: www.youtube.com/watch?v=TBNrRnhIOAk  vanaf 2:44 minuten.

Waarom begin ik over Planinc? Omdat er kort geleden twee boeken over hem zijn verschenen, die ik beide heb besteld. Een Engels boek “Apologia of the Unexpected” van Pablo Iglesias (de voorman van de Spaanse politieke partij Podemos? ), 161 pagina’s, geen persoonlijke gegevens, slechts een dertigtal partijen met licht kommentaar. ISBN 9798585078118 voor de liefhebber. Ik heb er 13 euro voor betaald.

Maar het tweede, in het Sloveens: “Pozalbljeni genij” van de grootmeesters Georg Mohr en Adrijan Mikhalchishin.  ISBN 789619132265. Maar liefst 397 pagina’s, een levensbeschrijving per jaar, 86 partijen met goed kommentaar, mij totaal onbekende foto’s, etc. etc. Een juweeltje in mijn boekenkast voor slechts 30 euro. Ik begrijp dat er slechts 600 exemplaren zijn gedrukt. En nu nog het Sloveens zien te ontcijferen. Met Google translate op mijn telefoon kan ik gelukkig teksten scannen en het laten vertalen naar Engels (gaat beter dan naar Nederlands). Maar mocht ik echt in de problemen komen: Is er iemand onder ons die Sloveens kan lezen?

Als “bijvangst” vond ik een eveneens Sloveense TV-documentaire over Milan Vidmar, die in de eerste helft van de 20e eeuw tot de wereldtop behoorde: 4d.rtvslo.si/arhiv/sledi/174431997 met ook wat historische filmbeelden over Vidmar en tijdgenoten.

Nog een project van me: wie op Google Books zoekt op: Volksaufartung Tarrasch ,vindt één hit, als je die aanklikt kom je midden in een groot psychologisch onderzoek terecht waar naast bekende schaakspelers (Tarrasch, Mieses, Tartakower, Spielmann) ook bekende politici, schrijvers, filosofen en artsen (Löbe, Goethe, Schopenhauer, Thomas Mann, Freud) worden doorgelicht op hun achtergronden , met name de gezinssituatie. Alles in het Duits, maar helaas is Google translate nog niet opgewassen tegen Gotisch schrift. Psychologie heeft niet mijn bijzondere interesse en Gotisch is ook niet echt mijn hobby. Maar heeft iemand anders interesse misschien?

Over Wijnand Engelkes

Vroegpensionado bouwjaar 1958, voorheen werkzaam in de IT. Grote verzameling schaakboeken, vooral historie, biografie en curiosa. Momenteel als vrijwilliger werkzaam bij het project https://ludii.games/

6 Comments

  1. Avatar
    Henk Smout mei 27, 2021

    de.wikipedia.org/wiki/Arthur_Ostermann was Herausgeber van Volksaufartung Erbkunde Eheberatung.

    Auteur van Genealogische Untersuchungen über die Vererbung der geistigen Begabung mit besonderer Berücksichtigung der verschiedenen Rolle des Geschlechts (mei 1929) was Dr. med. Leonhard Leven, Sanitätsrat te Wuppertal-Elberfeld, geboren 2 September 1863 te Krefeld, overleden in november 1938 als slachtoffer van de Kristallnacht.

  2. Avatar
    Hendrikom mei 27, 2021

    Onze overgrootmeester heeft in ieder geval aardig wat nullen tegen hem opgebouwd in de eerste helft van de jaren 70.

  3. Avatar
    Wim Weehuizen mei 27, 2021

    In 1973 en 1974 speelden Planinc en Donner zowel in het Hoogovens als in het IBM toernooi tegen elkaar. In 1973 verloor Donner beide partijen, maar in 1974 hield hij die remise. Ik heb twee bekende databases geraadpleegd en niet meer partijen tussen hen gevonden. Hun eerste partij is een miniatuur van 22 zetten en de tweede partij werd op schaaksite in een artikel over Donner in de ’70-iger jaren besproken.

    www.chessgames.com/perl/chessgame?gid=1297109

  4. Avatar
    Wim Weehuizen mei 27, 2021

    Sorry, even niet gezien dat die partij ook al door Wijnand was gegeven!

  5. Avatar
    Wijnand Engelkes augustus 16, 2021

    Inmiddels is er ook een Engelse vertaling van het boek van Mohr en Michalchishin: Forgotten Genius. Verschenen bij Thinkers Press, ISBN 978-961-91322-6-5. Verkrijgbaar bij de betere (schaak)boekhandel. Aanbevolen!

Alleen geregistreerde kunnen een reactie achter laten.