Mooie zetten en Bloopers

Gespot 29: Wie is de baas?

Bij het grasduinen in schaakboeken, het doorbladeren van schaaktijdschriften, het surfen op het internet, het bekijken van schaakfilmpjes valt het oog wel eens op interessante stellingen, bijzondere voorvallen, geniale zetten en grappige blunders. In deze rubriek wil ik u die graag voorleggen.

Bent u ook iets tegengekomen? Laat het ons weten.


Sinds Kasparov zich teruggetrokken heeft uit de actieve toernooiarena is niet helemaal duidelijk wie ‘de baas’ is. Magnus Carlsen voert al tijden lang de ranglijst aan, maar de verschillen met de concurrentie zijn klein. Daarbij is hij geen wereldkampioen, omdat hij zichzelf om principiële redenen buitenspel heeft gezet. Veel mensen zijn misschien vergeten hoe Karpov en Kasparov heersten toen zij op de hoogste troon zaten. In de tien jaar tijd dat Karpov wereldkampioen was, won hij vrijwel elk toernooi waaraan hij deelnam. Kasparov deed hetzelfde zelfs in de vijftien jaar daarna. De toernooien waar zij niet met de eerste prijs naar huis gingen zijn op de vingers van een hand te tellen. Vooral in de periode dat Kasparov ‘aan de macht’ was, werd hij met ontzag benaderd. Ook na afloop van de partij had hij het hoogste woord en aangezien hij ook zo verschrikkelijk veel gezien had, was het moeilijk om hem daarin te overtroeven.

Lees meer >

Gespot 28: De duivel en de jongeman

Bij het grasduinen in schaakboeken, het doorbladeren van schaaktijdschriften, het surfen op het internet, het bekijken van schaakfilmpjes valt het oog wel eens op interessante stellingen, bijzondere voorvallen, geniale zetten en grappige blunders. In deze rubriek wil ik u die graag voorleggen.

Bent u ook iets tegengekomen? Laat het ons weten.


Een oude legende vertelt hoe een rijke jonge man al zijn geld had verspeeld en op oudejaarsavond op klokslag 12 zijn leven wilde beeindigen. Schaakliefhebber zijnde besloot hij de laatste uren van zijn leven met het schaakspel door te brengen. Plotseling verschijnt de duivel voor hem met schaterlach en stelt de jonge man voor een partijtje te spelen met zijn ziel als inzet. "Je verspeelt er niets mee", zegt de duivel, "want als je je van kant maakt kom je toch vanzelf bij mij terecht". De jongeman, balorig, gaat erop in. Zij spelen en de duivel (met wit) is aan de winnende hand. Dan kondigt de duivel mat in vier zetten aan (zie diagram).

Lees meer >

Gespot 27: Kerstbomen

Bij het grasduinen in schaakboeken, het doorbladeren van schaaktijdschriften, het surfen op het internet, het bekijken van schaakfilmpjes valt het oog wel eens op interessante stellingen, bijzondere voorvallen, geniale zetten en grappige blunders. In deze rubriek wil ik u die graag voorleggen.

Bent u ook iets tegengekomen? Laat het ons weten.


De Kerst is weliswaar achter de rug, de Kerstboom zelf zal nog wel in de meeste huiskamers staan. Voor mensen die weinig te doen hebben en toch naar hun eigen Kerstboom zitten te staren, bieden wij een paar probleempjes aan in de vorm van een Kerstboom. U mag proberen uw geest aan te scherpen door ze op te lossen. In alle drie gevallen is het “Wit aan zet geeft mat in twee”. Veel plezier ermee!

Lees meer >

Gespot 26: Koning valt aan!

Bij het grasduinen in schaakboeken, het doorbladeren van schaaktijdschriften, het surfen op het internet, het bekijken van schaakfilmpjes valt het oog wel eens op interessante stellingen, bijzondere voorvallen, geniale zetten en grappige blunders. In deze rubriek wil ik u die graag voorleggen.

Bent u ook iets tegengekomen? Laat het ons weten.


Een van de meest leuke thema’s die ik wel eens ben tegengekomen is de ‘winnende wandelkoning’. Het gaat hier om een koning die naar voren wordt gejaagd (of gelokt), hetgeen meestal gepaard gaat met offers, en hoewel hij het halve bord over moet, weet hij toch te ontkomen en de partij winnend af te sluiten. De term is bedacht door de bekende schrijver/schaker Tim Krabbé. In een van zijn artikelen zoals hier te vinden, geeft Krabbé zelf de criteria aan waaraan een wandelkoning moet voldoen. “De eisen die ik stel zijn dat de koning de andere helft van het bord moet bereiken, moet winnen, en dat de tegenstander minstens een dame en twee andere stukken moet hebben”, aldus Krabbé.

Lees meer >

Gespot 25: Opmerkelijke analogie

Bij het grasduinen in schaakboeken, het doorbladeren van schaaktijdschriften, het surfen op het internet, het bekijken van schaakfilmpjes valt het oog wel eens op interessante stellingen, bijzondere voorvallen, geniale zetten en grappige blunders. In deze rubriek wil ik u die graag voorleggen.

Bent u ook iets tegengekomen? Laat het ons weten.


Het schaakspel staat bol van de analogieën. In een eerder artikel in deze reeks, getiteld Rondom Ta8! liet ik u een opmerkelijke overeenkomst zien tussen twee partijen van ex-wereldkampioen Tal, waarin het wonderbaarlijke torenoffer Ta8! een rol speelde. Goede schakers kunnen uitstekend associëren is dus kennelijk de boodschap. En dat bleek deze week ook weer eens. Laat ik u maar eens een kleine strategische test voorleggen. Wat hebben de volgende twee diagrammen met elkaar gemeen?

De opgave luidt in beide gevallen: zwart aan zet speelt een sterke zet waarin een briljant concept aan ten grondslag ligt.

Lees meer >

Gespot 24: Curieus eindspel

Bij het grasduinen in schaakboeken, het doorbladeren van schaaktijdschriften, het surfen op het internet, het bekijken van schaakfilmpjes valt het oog wel eens op interessante stellingen, bijzondere voorvallen, geniale zetten en grappige blunders. In deze rubriek wil ik u die graag voorleggen.

Bent u ook iets tegengekomen? Laat het ons weten.


Lees meer >

Gespot 23: "Variationen über ein Thema von Clijsen"

Bij het grasduinen in schaakboeken, het doorbladeren van schaaktijdschriften, het surfen op het internet, het bekijken van schaakfilmpjes valt het oog wel eens op interessante stellingen, bijzondere voorvallen, geniale zetten en grappige blunders. In deze rubriek wil ik u die graag voorleggen.

Bent u ook iets tegengekomen? Laat het ons weten.


Veel schakers zijn creatieve geesten. Op onze vereniging is een paar jaar geleden ook zo iemand binnen komen wandelen. En niet zomaar iemand. Een Duitse Universitaire Docent op de Universiteit van Tilburg, blijkt ook nog een zeer sterke schaker te zijn. En daarnaast een aimabel mens die zich de Nederlandse taal in korte tijd zeer behoorlijk eigen gemaakt heeft. Ik heb het over Jan Sprenger (zie foto Winifred Paulis).

Lees meer >

Gespot 22: Over vestingen

Bij het grasduinen in schaakboeken, het doorbladeren van schaaktijdschriften, het surfen op het internet, het bekijken van schaakfilmpjes valt het oog wel eens op interessante stellingen, bijzondere voorvallen, geniale zetten en grappige blunders. In deze rubriek wil ik u die graag voorleggen.

Bent u ook iets tegengekomen? Laat het ons weten.


Ooit was ik in de Zwitserse badplaats Lugano waar jaarlijks een sterk open toernooi werd gespeeld. In een van de jaren speelden daar ex-wereldkampioen Boris Spassky en wereldkampioenschapskandidaat Viktor Korchnoi (Zie foto Jos Sutmuller). Beide heren leefden toen kennelijk niet op voet van oorlog, wat later in een tweekamp tussen hen beide wel het geval was. Ze konden het zelfs goed met elkaar vinden.

Lees meer >

Gespot 21: Ik sjouw maar vast aan…

Bij het grasduinen in schaakboeken, het doorbladeren van schaaktijdschriften, het surfen op het internet, het bekijken van schaakfilmpjes valt het oog wel eens op interessante stellingen, bijzondere voorvallen, geniale zetten en grappige blunders. In deze rubriek wil ik u die graag voorleggen.

Bent u ook iets tegengekomen? Laat het ons weten.


Analyseren met schaakvrienden is een prettige bezigheid. Tenminste, zo heb ik dat altijd ervaren. Jaren geleden organiseerde ik snelschaakavondjes bij mij thuis. En natuurlijk moest er aan het begin eerst ‘serieus’ geanalyseerd worden. Dat waren meestal partijen van onszelf, een actuele grootmeesterpartij of een openingsvariant. Een van de aanwezigen had een grote voorliefde voor de Drakenvariant van het Siciliaans. Zijn rivaal zat hem daar altijd mee te sarren. “Waar wil je mat?”, vroeg hij altijd schetsend. De discussies werden soms verhit, zodat er de klok aan te pas moest komen om deze contraverse te beslechten. Vanuit de uitgangsstelling van de Draak werden dan vluggertjes gespeeld. De acties van wit waarin hij met de h-pion aan de gang gaat om gebruik te maken van het aanknopingspunt op g6 is standaard in deze stellingen.

Lees meer >

Gespot 20: Afblijven! (2)

Bij het grasduinen in schaakboeken, het doorbladeren van schaaktijdschriften, het surfen op het internet, het bekijken van schaakfilmpjes valt het oog wel eens op interessante stellingen, bijzondere voorvallen, geniale zetten en grappige blunders. In deze rubriek wil ik u die graag voorleggen.

Bent u ook iets tegengekomen? Laat het ons weten.


Deze week las ik een verhaal over een Nobelprijswinnaar voor Geneeskunde (het ging om de Canadees Ralph Steinman) die net niet meer meemaakte dat hij de Nobelprijs zou krijgen. Hij is drie dagen voordat hij de prijs in ontvangst zou nemen overleden. Het comité was hiervan niet op de hoogte. Want in het bericht stond ook (nog heel wrang) dat de prijs alleen wordt uitgereikt aan een levend persoon. Ik heb inmiddels begrepen dat ze hiervoor toch graag een uitzondering wilden maken. “Geest zegeviert over materie”, zullen we maar zeggen.

Lees meer >