Henk Vedder wint Eemland-toernooi

Dat Henk Vedder in het Denksportcentrum van zijn club En Passant in Bunschoten-Spakenburg het Eemland-toernooi won, was voor niemand verrassend. Met 6 uit 7 bleef hij de nummer twee Lucas van Mil een vol punt voor.

Henk Vedder tijdens het Fish Partners Toernooi 2018, ook in Spakenburg. Foto: Frans Peeters.

Die eindstand is echter misleidend. Van Mil nam twee keer een vrije ronde (half punt) en koos, achteraf gezegd, dus vrijwillig voor dat punt verschil. De onderlinge partij speelden Vedder en Van Mil remise.

Het Eemland-toernooi is sinds een paar jaar opengesteld voor spelers van buiten de regio, maar die waren er deze keer nauwelijks. De regio Eemland kun je omschrijven als Amersfoort met omliggende dorpen. Lucas van Mil is bekend als eersteklasser bij Purmerend, maar woont al heel lang in Amersfoort. Hij blijft Purmerend trouw omdat hij het leuk vindt om samen te blijven spelen met de schakers met wie hij opgroeide, vertelde hij zaterdag. In zijn woonplaats speelt hij ook voor Hoogland in de regionale competitie. Hoogland was lange tijd een dorp bij Amersfoort, maar is nu met de stad vergroeid.

Het Eemland-toernooi wordt gespeeld op zes avonden en tot slot een zaterdagmiddag. Lucas van Mil vertelde dat zijn twee vrije ronden te maken hadden met het spelen op avonden: “Ik heb een baan en een vrouw en drie kinderen.” Hij vond het niet erg dat hij daarmee zijn kans op de toernooizege verkleinde, want dat was zijn ambitie niet: “Ik wilde me warmspelen voor de KNSB-competitie.” Met andere woorden: hij wilde gewoon vijf partijen spelen.

De twee byes nam Van Mil op in de tweede en vierde ronde. Vedder speelde in de vierde ronde remise tegen zijn verrassende clubgenoot Arie van Diermen. Volgens Vedder maakte hij op de tiende zet een fout en kwam hij met remise nog goed weg. In de vijfde ronde volgde de onderlinge partij tussen de twee favorieten, de enige spelers met een rating boven de 2000. Van Mil zette de partij met wit agressief op, maar berustte op zet 27 in het geven van eeuwig schaak. Zaterdag in de laatste ronde werd het verschil een half punt groter doordat Van Mil een remise afstond aan Audry Burer.

Lees meer >

Hans Ree 75 jaar

De redactie van Schaaksite feliciteert Hans Ree met zijn 75e verjaardag, deze zondag. Je kunt je afvragen of het fijn is om 75 te zijn, maar ik schrijf het toch zo. Wat namelijk beslist een felicitatie waard is, is dat Ree nog steeds volop actief is.

Hans Ree in Spakenburg in 2018. Foto: Frans Peeters.

Niet alleen achter zijn bureau, met het schrijven van zijn wekelijkse rubriek (en meer), maar ook nog ‘in het veld’. Op de eerste foto is hij actief bij het Fish Partners Toernooi in Bunschoten-Spakenburg. Dat is wel een uitzondering, toernooien speelt Ree nauwelijks meer. Maar in de eerste klasse van de KNSB-competitie scoorde hij afgelopen seizoen met Caïssa met 4½ uit 8 naar wens. Zijn team werd kampioen en speelt komend seizoen dus in de Meesterklasse. Het is te verwachten dat Ree met zijn teamleider zal overleggen of hij aan een hoog bord blijft spelen.

Voor dat Fish Partners Toernooi werd Hans Ree beide keren (vorig en dit jaar) uitgenodigd. Dat lijkt bijzonder, maar sponsor Peter-Frans Koelewijn begon te schaken in de jaren zeventig en wilde graag zijn oude helden Ree, Timman en Van der Wiel weer eens in actie zien. Daarnaast kwamen ook jongere topspelers van nu in actie.

Natuurlijk begreep Ree dat hij was uitgenodigd als sterke schaker, maar vooral als grootheid uit het verleden. Voor hoe groot hij was, kan ik verwijzen naar deze aflevering in mijn Nederlandse top-40 aller tijden. Dat hoef ik dus niet te herhalen, maar samengevat noem ik hem de nummer één van Nederland van zijn eerste nationale titel in 1967 tot de eerste titel van Timman in 1974. Donner acht ik in die periode gelijk met hem, maar Ree werd drie keer kampioen en Donner niet één keer. Bovendien won Ree in 1971 een match van Donner met nipt verschil: 4½-3½. In 1973 vond de Amsterdamse Vierkamp plaats. Ree en Donner scoorden 6½ uit 12, Timman en Sosonko elk een punt minder. Deze vier spelers noem ik vaak de ‘grote vier’ van de jaren zeventig. In 1982 werd Ree voor de vierde keer kampioen. In 1972 stond hij op plaats 95 van de wereldranglijst. Dat lijkt zijn beste tijd, met bijzondere toernooiresultaten in Amerika en Canada. Maar van 1978 tot 1983 stond hij weer in de top honderd, met plaats 61 in januari 1980 als hoogste.

Lees meer >

Schaakhistorie (17) : Het diepe inzicht van Manuel Bosboom

Gedeeld winnaar van het Open kampioenschap van Nederland in Dieren, deze zomer, dat is het grootste succes dat Manuel Bosboom in zijn schaakcarrière heeft behaald. Althans in het klassieke schaken.

Bosboom in 2018. Foto: Frans Peeters.

In het snelschaak kent iedereen natuurlijk zijn overwinning op Gari Kasparov in 1999 en zijn toernooizeges, die niet meer te tellen zijn. Zelf is hij er ook niet de man naar om daar statistieken van bij te houden. Volgens zijn Wikipedia-pagina heeft hij het snelschaaktoernooi van Amstelveen achttien keer gewonnen. Dat zou heel goed waar kunnen zijn. Het totaal aantal toernooizeges zou best boven de honderd kunnen liggen.
Kijkend naar statistieken zou je zeggen dat Manuel Bosboom (geboren 24 januari 1963) zijn toptijd had rond 1990. Van 1988 tot en met 1992 plaatste hij zich vier van de vijf keer voor het Nederlands kampioenschap. In 1990 werd hij gedeeld vijfde na overwinningen op Van der Wiel, Nijboer, Douven, Pliester en Blees. De andere keren scoorde hij onder de vijftig procent. Dat deed hij ook in 2000, 2004, 2007 en 2008. Na dat laatste NK kon hij wel zeggen dat hij dus twintig jaar tot de Nederlandse top behoorde. Tijdens de editie van 2000 viel hij op door tegen de computer Fritz $$$, waarvan de deelname omstreden was, uit protest na een paar zetten op te geven. Schaken tegen een computer past helemaal niet bij Bosboom.

 

Grootmeesternormen
Dieren noem ik Bosbooms grootste succes omdat ik het een toernooiwinst noem, al werd Casper Schoppen officieel tot open kampioen uitgeroepen. Zijn prestatie op het open toernooi Leeuwarden 1997 was echter minstens zo groot. Achter Sokolov en Gleizerov werd Bosboom derde, samen met Speelman, Van Wely en Lobron, voor onder anderen Van den Doel, Landa, Reinderman en Nijboer. Het was zijn eerste grootmeesternorm. Dieren was op rating een grootmeesternorm, maar gold niet omdat Bosboom niet genoeg grootmeesters tegen zich kreeg (maar één) en niet genoeg buitenlanders (ook één).
Bosboom is een van de topscorers aller tijden in de hoogste klasse van de KNSB-competitie. Daarin speelde hij voor HWP Zaandam, VAS, Amstelveen, Rotterdam, De Variant, Apeldoorn en En Passant. Met die laatste club boekte hij twee grote individuele successen. Bij de Europacup 2013 op Rhodos scoorde hij 5 uit 7, wat een grootmeesternorm was. Dat herhaalde hij een jaar later in Bilbao, waar hij Peter Leko versloeg.

Lees meer >

Van den Doel wint in Innsbruck en gaat naar EK

Erik van den Doel heeft weer een toernooi gewonnen. In Innsbruck (Oostenrijk) bleef hij onder anderen Vladimir Epishin voor. Van den Doel is ook blij met zijn uitnodiging voor het Europees kampioenschap voor landenteams, dat op 24 oktober in Batumi (Georgië) begint.

Erik van den Doel bij het NK 2019. Foto: Harry Gielen.

In Oostenrijk verloor Van den Doel in de vierde ronde van Epishin. Verder stond hij slechts één remise af. Epishin verloor ook een partij en speelde twee remises. De eindstand is hier te lezen en daar is door te klikken op de uitslagen.

 

Het aantal toernooizeges van Van den Doel is niet te tellen, zou je zeggen. Dat is het echter wel, dat doet hij namelijk zelf en werkt hij op zijn website bij. Hadden alle topschakers maar zo’n website, dat zou het werk van schaakjournalisten een stuk makkelijker maken. Innsbruck is voor Van den Doel zijn zevende toernooizege van dit jaar.

 

Toen ik mijn top-40 opstelde, constateerde ik dat Erik van den Doel zijn toptijd beleefde tussen 1997 en 2008, dat hij daarna wat terugzakte maar dat hij sinds 2016 weer volop meedoet in de top. Dat hij dit jaar een slecht NK speelde, doet daar niet veel aan af. Een jaar geleden kwam zijn rating weer boven de 2600 en daar is hij sindsdien nauwelijks meer onder gekomen. Daarmee heeft hij een stevige plaats in de Nederlandse top tien, zeker van actieve spelers.

 

Het KNSB-bestuur vond dat ook, want dat selecteerde Van den Doel voor het Nederlandse team voor het EK. Daarover zijn hier details te lezen. Het team bestaat naast Erik van den Doel uit Anish Giri, Erwin l’Ami, Jorden van Foreest en de nieuwe kampioen Lucas van Foreest.

Lees meer >

50 jaar Paul Keres

Een jaar na het vijftigjarig bestaan van de Utrechtse schaakclub Paul Keres is er een dik jubileumboek verschenen. Dat de club de jubileumdatum heeft laten verlopen is niet bezwaarlijk, want als het boek op tijd was verschenen had het geen 305 pagina’s geteld.

De club werd in 1968 opgericht onder de naam Utstud. Het was een studentenclub in Utrecht, dus iedereen kan bedenken wat die naam betekent. Utstud was een fusieclub van drie zeer oude studentenclubs, namelijk Lasker (1908), Stukken & Schijven (1910) en Caïssa (1946).

De fusieclub begon binnen de competitie van de Stichts-Gooise Schaakbond op het laagste niveau en maakte een glorieuze tocht naar boven, net als later bijvoorbeeld Koningsclub Bergen en Sopsweps’29, die vanwege het reglement ook op het laagste niveau moesten beginnen. Het boek bevat een hilarisch gefingeerd verhaal van een tegenstander die hier niet blij mee was.

“Meneer, ik ben veertig jaar met plezier lid van de Koperen Loper, maar de lol is er nou wel af. En ik ken er genoeg die er net zo over denken, ook bij andere verenigingen. Die lui van Utstud winnen alles. Ze verpesten gewoon alle competities waar ze aan meedoen. D’r is geen aardigheid meer aan. Ze worden gesponsord door Van der Galie (een boekhandel met een grote schaakafdeling – JH) en daarom konden ze die spelers van Utrecht kopen. ’t Is geen wonder dat ze er geen fluit aan doen om loten voor de KNSB te verkopen, terwijl wij ons uit de naad moeten lopen om een pakketje schaakmateriaal te winnen. De centen komen ze gewoon aanwaaien, nou en daar willen ze wel voor spelen.”

Lees meer >

Thomas Beerdsen alleen aan kop

Na vier ronden in Dieren heeft Thomas Beerdsen als enige nog al zijn partijen gewonnen, in het Open kampioenschap van Nederland. Als hij deze vorm volhoudt, kan hij het grootste succes uit zijn carrière behalen. Bij een grootmeesternorm wordt hij ook tot grootmeester benoemd, maar dat zit er opvallend genoeg niet meer in.

Beerdsen won vandaag met zwart een spectaculaire partij van Roeland Pruijssers, die hij zo goed kent als teamgenoot bij Apeldoorn. Beter kan niet, maar in de vijfde ronde ontmoet hij Lucas van Foreest en dat is als tegenstander ook de vijfde Nederlander. Voor een norm moet Beerdsen vier buitenlanders tegen zich krijgen.

Pruijssers-Beerdsen bij een eerdere ontmoeting, in 2017. Foto: Frans Peeters.

Een blik op de ranglijst leert dat het vrijwel uitgesloten is dat zijn laatste vier tegenstanders alle vier van buiten Nederland komen. Hij zal zich dus moeten richten op de toernooiwinst, de grootmeestertitel komt later wel.

In de eerste ronde deden alle topspelers wat ze moesten doen. In de tweede ronde viel Lucas van Foreest op met een remise tegen Nico Zwirs. Volgens de liveblog van Peter Boel had Zwirs een licht betere stelling, maar staakte hij na 55 zetten zijn winstpoging. Van Foreest: “Saaie partij”. Beerdsen versloeg Herman Grooten. Boel: “Grooten lijkt te frivool met zijn pionnen om te springen.” Grooten in een mail aan mij: “Ik stond vandaag erg goed tot gewonnen tegen Beerdsen zoals hij ook beaamde, maar ik liet me meesleuren door complicaties die niet nodig waren geweest en waarin hij veel handiger was dan ik was.”

In de derde ronde won onze kersverse kampioen Lucas van Foreest van Kulkami Ojas uit India. Boel: “Lucas’ tegenstander ging voor een truc maar werd zelf getruct.” Lucas: “Een slechte partij.” Boel: “Als je succesvol wil zijn moet je ook slechte partijen winnen.”

Een opmerkelijk incident was er bij Charlie Tang tegen Rob van Helvoort.

Lees meer >

Dieren: minstens zes kanshebbers

Er is geen uitgesproken favoriet bij het Open kampioenschap van Nederland. Dat is (gelukkig) bij de meeste open toernooien zo, maar deze keer zijn er in Dieren wel erg veel kanshebbers aan te wijzen.

 

 

Dimitri Reinderman in 2018. Foto: Frans Peeters.

Dimitri Reinderman (2583) is de hoogste ratinghouder, al scheelt dat niet veel met de nummers twee en drie. Vorige twee jaren werd hij met 6½ uit 9 gedeeld derde of vierde, in 2016 werd hij slechts tiende. Maar in 2015 won Reinderman het toernooi. Hij voelt zich dus in elk geval thuis in Dieren, waar hij de laatste jaren ook de popquiz leidt. Er is wel iets opvallends aan de hand met Reinderman. Sinds het ONK van 2017 heeft hij maar één toernooi gespeeld en dat was hetzelfde toernooi in 2018. Verder speelt hij de laatste twee jaar alleen competitiewedstrijden in Nederland, Duitsland en België. Toernooiritme heeft hij dus niet.

De Rus Maxim Turov (2566) en de Italiaan Alberto David (2553) zijn de nummers twee en drie op rating. Hoewel ze wel vaker in Nederland hebben gespeeld, speelden ze de laatste jaren niet in Dieren. Turov was in 2005 en 2011 wel kampioen. Het is natuurlijk fijn dat ze er zijn, want met voldoende grootmeesters zijn er jonge Nederlanders die een grootmeesternorm kunnen scoren. Daarover straks meer. Maar het is natuurlijk niet de bedoeling dat ze het toernooi winnen.

Roeland Pruijssers (2534) is de nummer vier. Vorig jaar werd hij gedeeld 9e tot en met 21e en scoorde ruim onder zijn rating, maar in diezelfde zomer won hij het Leiden Chess Tournament (ongedeeld) en het Hogeschool Zeeland Toernooi in Vlissingen (gedeeld). Op grond daarvan riep ik hem in mijn krant uit tot zomerkoning. Hij kan het toernooi dus zomaar winnen. Een gedeelde derde/vierde plaats in 2014 was zijn beste resultaat in Dieren.

Ja en dan hebben we Lucas van Foreest (2521). Nummer vijf op rating, maar wat zegt dat als je bij het Nederlands kampioenschap nummer laatst bent van de acht en toch kampioen wordt? De tweede Van Foreest werd vorig jaar in Dieren gedeeld eerste (7 uit 9, ongeslagen) met Erwin l’Ami en Erik van den Doel. Deze nummer vijf is zeker een van de grote kanshebbers.

Lees meer >

Schaakhistorie (16) : De vijf grootste NK-stunts

De nummer laatst op rating, Lucas van Foreest, werd zondag kampioen van Nederland. Een grotere stunt is niet denkbaar. De vergelijking dringt zich op met Hein Donner, die in 1950 werd toegelaten tot de hoofdgroep van het Hoogovenstoernooi omdat hij twee keer de reservegroep had gewonnen. Maar, zo zeiden diverse officials bij de openingsceremonie gewoon hardop, de jongeman moest niet teleurgesteld zijn als hij laatste zou worden, want dat was zijn te verwachten plek. Donner won het toernooi.

Gert Ligterink drie jaar voor zijn NK-titel van 1979. Foto: Nationaal archief.

In de geschiedenis van het Nederlands kampioenschap is er geen stunt die zo groot is als die van Lucas van Foreest. Uiteraard kijk ik dan alleen naar kampioenen. Albert Blees stond in 1989 rondenlang aan kop, maar won niet. Daniel Stellwagen was in 2003 de jongste deelnemer ooit (16) en won zijn eerste vier partijen. Hij werd gedeeld tweede. Als ik de titel van Rini Kuijf in 1989 een stunt zou noemen, zou ik hem beledigen. Hij was er gewoon sterk genoeg voor. Jan Smeets werd in 2010 kampioen voor Giri en Van Wely. Dat was zeker een stunt, maar hij was twee jaar eerder ook al kampioen geweest en stond hoog op de Nederlandse ranglijst. Frans Kuijpers dan, in 1963, anderhalf punt voor Donner die tweede werd. Ja, maar Kuijpers was drie keer jeugdkampioen van Nederland geweest, dus zijn succes kwam niet uit de lucht vallen. Hij verloor wel van Donner, maar die verloor van outsider Sarink en speelde te veel remises. Hieronder mijn top vijf van grootste stunts.

 

Nummer 5: Hein Donner (1954)
Onverwachts kun je het niet noemen, dat de 52-jarige Max Euwe na een hegemonie van 33 jaar zijn titel eens zou kwijtraken. In 1952 had hij al voor het eerst sinds 1924 een partij op het NK verloren en wel van Hans Bouwmeester. Nu verloor hij een partij van Nico Cortlever, door een blunder. Daardoor eindigde Hein Donner, die remise speelde tegen Euwe, een punt voor Cortlever en Euwe. Anderhalf jaar later won Euwe een revanchematch van Donner met 7-3 zonder nederlagen. Zoals in de inleiding staat, had Donner al eens het Hoogovenstoernooi gewonnen. Maar omdat hij de geschiedenis in ging als de man die Euwe onttroonde en omdat Euwe zo overtuigend de revanchematch won en dus nog wel degelijk sterker was, geef ik Donner toch de vijfde plaats in deze lijst van NK-stunts. Na de match besloot Euwe niet meer aan het NK deel te nemen. Zijn tijd was voorbij.

 

Nummer 4: Rudy Douven (1988)
Timman en Sosonko speelden niet mee, maar Van der Wiel was in 1988 een wereldtopper en Kuijf, Van der Sterren en misschien al de jonge Piket werden ook sterker geacht dan Rudy Douven.

Lees meer >

Fish Partners: foto’s van Frans Peeters

Dat Frans Peeters prachtige foto’s maakt, wisten we al. Gisteren liet hij dat weer eens zien met zijn foto’s van het Fish Partners Toernooi in Spakenburg, waar hij overigens ook arbiter was. Het toernooi heeft twee belangrijke kenmerken: er doen computers mee (deze keer vier) en een paar legendes. Naast Jan Timman waren dat deze keer Vlastimil Hort en Ulf Andersson. Ook Hans Ree en John van der Wiel waren erbij, nationale legendes. Een derde opmerkelijk kenmerk is dat er werd gespeeld in de prachtige skybox van IJsselmeervogels, maar dat is misschien niet waar de schakers op af komen.

Op deze foto is te zien hoe het schaken tegen een computer gaat. De schaker (Henk van der Poel) kijkt zeer geconcentreerd naar zijn stelling. De operator (bediener van de computer) wacht relaxed af wat Henk zal spelen. In deze link nog een heleboel foto’s. De oude man die de eerste zet uitvoert aan het bord van Benjamin Bok is Tijmen Vedder, vader van onder anderen Richard en Henk, coryfeeën van En Passant. We zien ook Marleen van Amerongen, voorzitter van de KNSB, en Bart Stam, toernooidirecteur van het Nederlands kampioenschap dat morgen begint. Jaap Vogel is ook wel een beetje legendarisch. Hij speelde in de jaren zeventig mee in het Nederlands kampioenschap en heeft nog tegen IJsselmeervogels gevoetbald. De jongeman met wie Tea Lanchava charmant gearmd staat

Lees meer >

Benjamin Bok nummer 2 van Nederland

Het HSG Open kostte Erwin l’Ami zijn tweede plaats op de Nederlandse ranglijst. Foto: Vincent Pandelaar, HSG

Weekendtoernooien zijn gevaarlijk met een hoge rating, schreef Herman Grooten in zijn verslag van het HSG Open. Hij doelde op Erwin l’Ami en die heeft inderdaad een flinke Elo-klap gehad. Hij verloor in Hilversum 15 punten. Loek van Wely won 5 punten. Twee weken eerder in Maastricht (Limburg Open) won Van Wely ook 5 punten en Benjamin Bok 7. Beiden behoorden tot de co-winnaars.

Door deze ontwikkelingen daalt de rating van l’Ami van 2648 naar 2633 en stijgt die van Bok van 2638 naar 2645. Bok  neemt daardoor de tweede plaats op de Nederlandse ranglijst over, al heeft hij dat vooral te danken aan het zwakke weekend van l’Ami. Hij kan ook dankjewel zeggen tegen Rieks Taal en Eelke Wiersma, die l’Ami in hotel Lapershoek versloegen. Met het Nederlands kampioenschap, dat volgende week in Amsterdam wordt gespeeld, krijgt Erwin l’Ami de gelegenheid de hiërarchie te herstellen. Of Benjamin Bok verstevigt zijn net verworven tweede plaats.

Loek van Wely stijgt van de zevende naar de vierde plaats, maar dat is minder interessant want er staan veel spelers vlak onder elkaar.

Overigens reken ik hier met de FIDE-lijst van actieve spelers. Klik je daar op ‘all’, dan zie je dat Robin van Kampen op de tweede plaats staat met 2658.

Lees meer >