Tata in de media (6) : Tata in de Telegraaf

‘Carlsen en Giri delen toernooiwinst’, kopte de Telegraaf boven het slotverslag van het Tata Steel Chess Tournament. Daar valt wat voor te zeggen. Er zijn al mensen die erop wijzen dat volgens het reglement de barrage van vluggertjes alleen is bedoeld voor de vraag wie de trofee mee naar huis mag nemen. Mogen we Anish Giri dan toch toernooiwinnaar noemen?

Op deze site kunt u doorklikken naar alle artikelen die Hans Böhm over het toernooi schreef. Hieronder de volledige tekst van zijn slotverslag. Böhm besteedt ook aandacht aan de Challengers-groep en aan het bezoek van Karpov en Polgar.

 

Masters

Wijk aan Zee. “Dit is mijn beste gedeelde toernooiwinst van mijn carrière” blikte de 23-jarige Anish Giri terug op het Tata Steel schaaktoernooi. Na een dikke twee weken kwamen Magnus Carlsen en Giri als besten uit een slijtageslag onder toppers. Veertien grootmeesters vochten onderling om de prestigieuze winst en de beide winnaars bleven als enigen ongeslagen. Met een indrukwekkend eindresultaat van vijf gewonnen partijen en acht remises verstevigde Carlsen zijn koppositie op de wereldranglijst en klom Giri weer omhoog de toptien binnen.

Lees meer >

Tata in de media (5) : De maandagkranten

Anish Giri heeft in Wijk aan Zee het sterkste toernooi van zijn leven gespeeld. Vijf overwinningen en acht remises is in dit gezelschap een geweldige prestatie. Dat Magnus Carlsen dezelfde score haalde, zou niet zo erg zijn. Samen het Tata Steel Chess Tournament winnen is ook prachtig. Maar helaas, voor het eerst in de tachtigjarige geschiedenis van dit toernooi werd de winnaar aangewezen in een tiebreak van vluggertjes. Een domper op de feestvreugde. Hierover waren alle journalisten in hun verslagen in de maandagkranten het eens.

 

Volkskrant (Gert Ligterink)

“Het is zuur voor Anish Giri dat hij na het voorlopige hoogtepunt van zijn schaakcarrière niet zal worden beloond met een fraai zwart-wit portret in de eregalerij van het Tata-toernooi. Twee weken wist hij dankzij formidabel spel gelijke tred te houden met Magnus Carlsen. Maar in twee beslissingsvluggertjes moest hij buigen voor de wereldkampioen, die sinds 2007 geen tiebreak heeft verloren.”

“Volgens oud-wereldkampioen Vladimir Kramnik is het ongepast na dertien klassieke partijen met normale bedenktijd de eindzege te laten bepalen in een loterij met twee snelschaakpartijen.”

“Giri: ‘Win ik, dan presteer ik het onmogelijke’.”

“De overwinning werd door Carlsen met opluchting begroet na een jaar waarin hij in geen enkel klassiek toernooi succesvol was. Grootse partijen, die tot in lengte van jaren zullen worden bewonderd, speelde Carlsen ditmaal niet. Maar hij excelleerde als vanouds in eindspelen met minimaal voordeel. Als hij die bereikte, wist hij steeds zijn tegenstanders tot ernstige fouten te verleiden.”

“Giri ontving van alle deelnemers de hoogste lof voor zijn spel, dat niet eerder dertien ronden lang zo stabiel was.”

 

NRC Handelsblad (Hans Ree)

“’Ik heb aan het schaken gewerkt, Magnus heeft zich voorbereid op de tiebreak’, zei Giri zondag. ‘Hij is er natuurlijk zwaar favoriet in, maar als hij een stuk wegblundert zal ik het pakken.’ Daar sprak geen groot optimisme uit, al moet je er rekening mee houden dat Giri zich om tactische redenen graag uitgaf voor de underdog die hij ook werkelijk was.”

Lees meer >

Schaakrubriek Volkskrant gered


De schaakrubriek van de Volkskrant blijft toch behouden. De denksportpagina wordt per 1 maart opgeheven, de dam- en de bridgerubriek verdwijnen, maar de rubriek van Gert Ligterink verhuist naar de sportpagina. Dat grote nieuws werd in de krant van vandaag bekendgemaakt.

Gert Ligterink schrijft de rubriek al heel lang.

Hoofdredacteur Philippe Remarque legt eerst uit hoe de redactie aanvankelijk tot de beslissing kwam. “Wij zijn tot deze beslissing gekomen omdat er volgens onderzoek van enkele jaren geleden heel weinig mensen gebruik van maken. We hebben een brede krant met voor elk wat wils, maar als de belangstelling te particulier is, geven we voorrang aan zaken met een breder publiek. De krant verandert voortdurend, en soms moeten bestaande dingen plaatsmaken voor nieuwe.”

Vervolgens legt hij uit waarom in tweede instantie voor schaken een uitzondering wordt gemaakt. “Schaken interesseert meer mensen. Voor hen heb ik goed nieuws: de schaakcolumn van Gert Ligterink krijgt wat ze in de economie een doorstart noemen, op de sportpagina’s.”

Van Ton Sijbrands en Kees Tammens (bridge) neemt hij afscheid. “Ze hebben het geweldig gedaan, en lang ook. Mijn dank aan hen is groot.” Dat is inderdaad wel het minste wat de hoofdredacteur erover kan zeggen, de Volkskrant was voor de denksportpagina gezegend met drie giganten. Van hen overleeft alleen Ligterink. Voor zolang als het duurt.

Opmerkelijk is, dat zo’n drie jaar geleden de denksportpagina ook al dreigde te verdwijnen en dat er toen vooral een lezersactie werd gehouden door dammers. Het is natuurlijk niet bekend hoe veel lezers er nu geprotesteerd hebben, maar twee weken geleden riepen wij in dit artikel op tot een actie van schakers.

Lees meer >

Tata in de media (4) : Anish Giri is gebaat bij rust

“Mijn beste resultaten heb ik behaald toen ik vrij weinig verwachtingen had. Ik denk dat ik meer richting de rust moet gaan in plaats van ambities.” Dat zei Anish Giri voorafgaand aan Tata Steel Chess tegen Jan-Cees Butter voor het dagblad Trouw. In dat en ook andere interviews zei hij meer interessante dingen over zijn voorbereiding en toernooihouding.

Ambitie heeft Giri natuurlijk wel degelijk. Naast de wereldtitel staat het winnen van Wijk aan Zee boven aan zijn verlanglijstje. Hoe werk je daarnaartoe?

Bij een persontmoeting in Hilversum zei Hans Böhm dat Giri het toernooi kan winnen, maar dan wel een psychische barrière moet doorbreken. Giri vulde na enig nadenken bedachtzaam aan dat er meer factoren spelen. “Hoe behoud je je energie? Hoe ga je om met veranderingen binnen je team? Hoe verwerk je wijzigingen van je strategie in het schaken?”

Zelfverzekerdheid noemde hij ook als belangrijk punt, ook voor Magnus Carlsen, al is hij de nummer één van de wereld. “Pas na een paar ronden, als hij gevoeld heeft dat hij de terechte nummer één is, slaat hij meestal toe. Dat heeft te maken met zelfverzekerdheid.”

Lees meer >

Tata in de media (3) : Kramnik wil nog één WK-match spelen

Vladimir Kramnik ziet een WK-match tegen Carlsen als zijn laatste kans om nog een keer wereldkampioen te worden. Die match zal voor hem moeilijk worden, maar niet zo moeilijk als de weg ernaartoe, het winnen van het kandidatentoernooi. Dat zei de ‘veertiende wereldkampioen’ woensdag in Hilversum tegen Bert-Jan van Oel. Hij wil trouwens stoppen met roken, maar pas nadat hij het kandidatentoernooi heeft gewonnen.

Sterk schakende oom

Bert-Jan van Oel is al ruim 35 jaar sportredacteur van De Gooi- en Eemlander. Lang geleden was hij daarnaast schaakmedewerker van de GPD, de (niet meer bestaande) persdienst die de regionale dagbladen van artikelen voorzag. Hij volgt het topschaak al heel lang en schaakt zelf in Eemnes bij Het Dikke Torentje.

‘Laatste grote K heeft stille wens’, kopte Van Oel boven het artikel. Na Kortchnoi, Karpov en Kasparov is Kramnik de vierde K die tot de sterkste schakers aller tijden behoort.

De huidige wereldtop bestaat uit brave mannetjes, verzucht Van Oel, die zich meer aangesproken voelt door de ‘schakers die doorgaans gekleed waren alsof ze midden in de nacht van een boerenbruiloft terugkwamen’. De braveriken zouden Kramnik zien als een wat oudere oom, die wel ‘nog verdomd goed kan schaken’.

Lees meer >

Tata in de media (2): Hou Yifan wil meebouwen aan een betere maatschappij

Hou Yifan begon slecht in Wijk aan Zee, met twee nederlagen. Als vrouw trekt zij natuurlijk wel veel aandacht. Voor NRC-Handelsblad interviewde Dirk Jan ten Geuzendam haar uitgebreid, voorafgaand aan het toernooi.

Hou Yifan drie jaar geleden in Wijk aan Zee. Foto: Frans Peeters

Hou Yifan, nu 23, werd op haar zestiende de jongste wereldkampioene ooit. Ze koos echter niet onverdeeld voor het schaken, maar ging internationale betrekkingen studeren in Peking. Onlangs, in december, veroverde ze een ‘Rhodes scholarship’, een uiterst prestigieuze internationale studiebeurs in Oxford. Daardoor was ze de afgelopen weken meer bezig met het schrijven van aanvragen voor een postdoctorale studie dan met de voorbereiding op Tata.

Ze hoopt dat ze wetenschap en schaken kan combineren. “Ik heb mezelf geen enkele beperking opgelegd voor mijn toekomst. Het zou mooi zijn als het werk dat ik ooit hoop te doen verband houdt met schaken, maar het moet in elk geval internationaal zijn en idealiter te maken hebben met educatie. Ik zou graag meebouwen aan een betere maatschappij. Mensen helpen in onontwikkelde delen van de wereld. Dankzij het schaken heb ik veel kunnen reizen en me kunnen ontwikkelen. Met die ervaring denk ik iets anders bij te kunnen dragen dan studenten die hun kennis alleen uit boeken hebben.”

Lees meer >

Tata in de media (1): Giri eet geen vlees van lieve diertjes (Update: reactie Dafne Schippers)

Anish Giri staat er niet alleen voor. Behalve zijn secondanten heeft hij een diëtist en een sportpsycholoog. “Het is heel mooi dat dat kan, maar het heeft ook een keerzijde. Op een gegeven moment had ik het idee dat er te veel mensen met mij bezig waren.” Dat zei Giri tegen journalist Iwan Tol voor een artikel in de Volkskrant.

(Bij een meet and greet deze week in Hilversum nam Giri tijd voor journalisten, maar ook voor bezoekers die een partijtje tegen hem wilden spelen.)

De term ‘Team Giri’ bevalt hem toch niet zo. “Soms werken secondanten aan iets. Zelf doe ik dan niet zo veel. Dan krijg je van die begeleiders de vraag: wat heb je gedaan deze week? Dat wil ik niet. Ik wil de zaken zelf in de hand houden.”

Op het Tata Steel Chess Tournament bereidde hij zich twee weken voor op sportcentrum Papendal. Hij bedacht er nieuwe strategieën, rustte uit en werkte aan zijn conditie. Fit zijn scheelt voor een schaker misschien 5 procent, schat Giri. Maar: “Als je goed in je lijf zit, krijg je daar zelfvertrouwen van. En dan is het misschien wel 20 procent.”

Op Papendal ontmoette hij ook Dafne Schippers. Nou ja, ontmoette? Voor herkenning door de sprintster is Giri nog niet bekend genoeg. “Ik kreeg geen knikje of zo. Misschien moet ik eerst maar eens wereldkampioen worden. Daarna kunnen we misschien een praatje gaan maken, Dafne en ik. Als wereldkampioenen onder elkaar.”

Lees meer >

Top-40 Nederlandse schakers. 11: Hans Ree

Doordat hij laat grootmeester werd, heeft Hans Ree een beetje het imago van net-niet. Ook leek hij in zijn toptijd in de schaduw te staan van Hein Donner, na Euwe onze enige grootmeester totdat Timman dat ook werd. Nadere bestudering leert dat hij volstrekt niet voor Donner onder deed.

Hans Ree in 1973. Foto: nationaal archief.

Hans Ree (geboren 15 september 1944) won in 1965 en 1966 het internationale jeugdtoernooi in Groningen, de voorloper van het Europees jeugdkampioenschap. Ook in 1966 won hij een zeskamp in Ter Apel, waar hij wereldtopper Bent Larsen versloeg. De weg naar de absolute top leek open te liggen voor de jonge Amsterdammer.

In 1967 werd Ree Nederlands kampioen, na een beslissingsmatch tegen Bouwmeester met 2,5-1,5 te hebben gewonnen. In het toernooi liet hij Donner achter zich. Een jaar later was er geen NK en in 1969 eindigde Ree samen met Langeweg bovenaan, weer voor Donner en ook voor de jonge Timman. Omdat hij titelverdediger was, behield hij die titel. In 1970 was Ree er niet bij en werd Scholl kampioen. Een jaar later eindigde hij samen met Donner bovenaan en werd Ree kampioen op basis van Sonneborn-Bergerpunten. Dat was onbevredigend en daarom organiseerde het weekblad Vrij Nederland een match. Ree versloeg Donner met 4,5-3,5.

In 1973 werd de onbekende Russische immigrant Sosonko kampioen, bij afwezigheid van Ree, Donner en Timman. Dat leidde datzelfde jaar tot de Amsterdamse Vierkamp, waarin de ‘grote drie’ eens aan Sosonko zouden laten zien wie de sterkste was. Dat lukte niet echt. De vier ontmoetten elkaar elk vier keer. Ree en Donner scoorden 6,5 uit 12, Sosonko en Timman 5,5. Ree won de minimatch tegen Donner met 2,5-1,5, maar verloor twee keer van Timman. Donner schreef in zijn verslag in Schaakbulletin, waarin hij Sosonko uitgebreid prees: “Over Ree kan ik kort zijn: ik weiger mij in dit soort schaak te verdiepen.”

Lees meer >

Top-40 Nederlandse schakers. 12: Paul van der Sterren

Alleen Euwe en Timman kwamen op weg naar de wereldtitel verder dan Paul van der Sterren. Hij stond 25 jaar aan de Nederlandse top, zij het net onder de allergrootsten. In 1993 en 1994 presteerde hij fenomenaal.

Paul van der Sterren (geboren 17 maart 1956) debuteerde in 1975 op het Nederlands kampioenschap. Het was de eerste in een historische rij van 25 deelnames in 27 jaar. In 1980 boekte hij daarin zijn eerste succes, met een tweede plaats achter Timman, die hij zijn enige nederlaag toebracht. Een jaar later scoorde hij vijftig procent, maar won hij weer van Timman.  In de volgende twee edities werd hij tweede achter Ree en tweede achter Timman. Het kon dus geen verrassing worden genoemd dat Van der Sterren in 1985 bij afwezigheid van Timman kampioen werd voor Van der Wiel en Ligterink.

Een grotere triomf boekte hij in 1993. Van der Sterren werd kampioen met maar liefst twee punten voorsprong op Cifuentes, Van der Wiel en Nijboer, met daarachter Piket, Sosonko en Van Wely. Alleen Timman was er niet bij, maar gesproken werd van het sterkste NK tot dan toe. Een kreet die later overigens vaker werd gebruikt.

In 2000 werd Van der Sterren nog gedeeld derde, waarbij hij de handicap had dat hij een nul incasseerde doordat hij niet tegen computer Fritz wilde spelen. Een jaar later werd hij laatste en sloot hij zijn NK-deelnames af. Hij stopte toen ook met topschaak, op 45-jarige leeftijd. Zijn NK-deelnames leverden twee eerste, vijf tweede en drie derde plaatsen op.

Van der Sterren nam van 1982 tot en met 2000 acht van de tien keer deel aan de Olympiade. Hoogtepunt was de derde plaats in 1988 in Thessaloniki, aan het derde bord achter Van der Wiel en Sosonko.

Lees meer >

Van den Herik: “Computer kan Carlsen een stuk voor geven”

De sterkste computers kunnen Magnus Carlsen een stuk voorgeven en dan nog een match met 7-5 winnen. Dat voorspelt prof.dr. Jaap van den Herik in een interview met Wim van der Wijk in de regionale dagbladen van de Holland Media Combinatie, dat zaterdag verschijnt.
Van den Herik is een pionier op het gebied van kunstmatige intelligentie. Hij is vaak verguisd en uitgelachen, maar inmiddels kun je hem zeker niet meer omstreden noemen.
Bij zijn wetenschappelijke promotie in 1983 voorspelde hij dat intuïtie te programmeren zou zijn. Een van zijn promotoren, de bekende schaker prof. Adriaan de Groot, zei tegen hem: “Goed dat je het gaat uitzoeken, maar ik kan je nu al zeggen dat het je niet gaat lukken.” Drie weken later publiceerde De Groot een artikel onder de titel ‘De blinde vlek van Van den Herik’.
Max Euwe geloofde niet dat een computer zou kunnen denken als een grootmeester, zoals Van den Herik voorspelde. Hein Donner zei: “Die jongen begrijpt er niets van.” Donner was natuurlijk een minder interessante bron dan De Groot en Euwe.
In 1997 versloeg computer Deep Blue wereldkampioen Gary Kasparov met 3,5-2,5. Van den Herik werd van alle kanten gefeliciteerd, omdat hij het had voorspeld.
Enkele weken geleden versloeg Alpha Zero de bekende computer Stockfish met 28-0 bij 72 remises. Een sensatie, vooral omdat Alpha Zero een ‘zelflerend programma’ is. Van den Herik feliciteerde de makers en kreeg direct een felicitatie terug: “We zijn dankbaar om op de schouders van een gigant te staan.”

Lees meer >