Belevenissen van een arbiter: Geklier om een formulier

Is het internet een zegen of een vloek voor de schaakwereld? Over deze vraag zijn ongetwijfeld al vele discussies gevoerd. Een groot voordeel is het thuis kunnen bekijken van schaakpartijen op de computer, die, waar ook ter wereld, op elektronische borden gespeeld worden en zo live op je flatscreen computerscherm weergegeven worden. Toch kan dit ook een nadeel opleveren: minder bezoekers bij toernooien omdat je toch thuis de belangrijkste partijen kan volgen. Op bepaalde schaaksites kan je in databases schaakpartijen opzoeken op spelersnamen of openingen en zo ook op de hoogte blijven van de nieuwste ontwikkelingen in een bepaalde opening. Zo kan je ook de partijen opzoeken van je komende tegenstander om je voor te bereiden op de partij. Een nadeel van dit systeem is, dat je tegenstander ook jouw partijen opzoekt om te proberen je ergens tijdens de strijd te verrassen!

Zo kwam ik onlangs op een toernooi een speler tegen die zich heel erg bewust was van dit laatst genoemde nadeel. Bij dit toernooi werden bij een deel van de borden notatieformulieren met een doorslag neergelegen. De bedoeling hiervan was dat de witte formulieren ingeleverd moesten worden en dat deze partijen in de computer ingevoerd zouden worden en daarna op het internet gezet zodat deze voor iedereen na te spelen zijn.

In de loop van de derde ronde keek ik in het bakje waar de uitslagenbriefjes door de spelers ingeleverd werden. Er lag er weer één in, maar wacht eens, gezien het tafelnummer moeten daar twee notatieformulieren bijzitten! Alleen het uitslagenbriefje lag echter moederziel alleen in het bakje. Ik keek naar de uitgang van de speelzaal en zag de spelers, een jonge man en een jeugdig talent, net door de klapdeuren de hal ingaan, richting de analyseruimte. Ik liep gelijk achter hen aan en in de hal kreeg ik ze te pakken. “Sorry jongens, jullie zijn vergeten de notatieformulieren in te leveren. Kan ik ze nu krijgen?” Een beetje bedremmeld keek de kleine jongen naar zijn handen. Daar hield hij zijn eigen notatieboekje vast waar hij de partij in genoteerd had. “Dat geeft niks, aan één formulier heb wij ook genoeg als dat goed leesbaar is”, en hoopvol keek ik de jonge man aan, met de verwachting de notatie van hem te krijgen. Dat viel tegen. Hij was niet bereid het af te geven. De reden was dat hij niet wilde dat zijn partijen op internet gepubliceerd werden. Dat de eerste twee ronden zijn tegenstanders wel het formulier ingeleverd hadden en zijn partijen dus toch op internet verschenen, deed niets af aan zijn principes om zijn formulieren niet af te staan. Ik hield het kort en zei dat ik met het toernooicomité zou gaan overleggen wat wij hier mee aan moesten.

Het comité was duidelijk: inleveren die dingen! Zo niet, dan bestond de kans dat hij van verdere deelname werd uitgesloten. We wilden hiermee voorkomen, dat er later nog meer mensen moeilijk over dit soort dingen zouden gaan doen. Ik trof hem weer aan in de analyseruimte. Toen ik de boodschap overbracht zette hij gelijk zijn hakken flink in het zand. “Waar staat dan dat ik ze in moet leveren?” “In de FIDE-regels staat dat de formulieren eigendom zijn van de organisatie!” “Nou, dan gebruik ik de volgende ronde mijn eigen formulier!” “Ik geloof niet dat het zo werkt, we willen dan nog steeds dat formulier.” “Jullie hadden dat in het toernooireglement moeten zetten! En waar haal jij het recht vandaan om mij uit het toernooi te gooien!” “Ik heb al twee keer voor een ronde aangekondigd, dat bij die borden waar een doordrukvel ligt, het origineel ingeleverd moet worden. Bovendien gaan we toch ook niet in de reglementen zetten dat, als je met de zwarte stukken gespeeld hebt, die niet mee naar huis mag nemen!” Dit was echt tegen het zere been. Hij werd alsmaar feller en werd even later nog bozer toen ik hem recalcitrant gedrag verweet. Hij drukte mij op het hart dat ik als arbiter wel formeel moest blijven. Mooi is dat, was mijn eerste gedachte, ik moet formeel blijven en hij mag vrij zijn woede en frustraties over mij heen storten. Uiteindelijk ging ik terug naar het kantoor met de opdracht van hem om de reglementen bij elkaar te zoeken waarin stond dat hij de formulieren van het toernooi en van zichzelf in moest leveren en waaruit bleek dat wij hem van verdere deelname mochten uitsluiten.

Ik liep terug naar de leden van het comité en bracht verslag uit. Het leek een hopeloze zaak te worden. Hij sputterde aan alle kanten tegen. Na weer enig overleg kon ik hem gaan halen en zou de toernooidirecteur nog één keer proberen om hem tot rede te brengen voordat hij definitief van de lijst geschrapt zou worden. Niemand geloofde nog in een goede afloop.

Hij was echter nergens meer te bekennen in het speelgebouw. Waarschijnlijk was hij de stad ingegaan om wat te eten zonder onze reactie af te wachten. Er werd afgesproken dat ik hem bij het begin van de volgende ronde uit zou nodigen voor het gesprek met de toernooidirecteur na afloop van zijn partij. Een paar minuten voor aanvang van die ronde zag ik hem aan het bord zitten (met een zelf meegebracht notatieformulier) en bracht de boodschap beleefd en rustig over. “Als het mij uitkomt en ik heb er zin in, dan kom ik misschien”. Zo, dat was nog eens een antwoord! “Nou”, zei ik. “Als je daar niet heengaat, dan denk ik dat je dan ook niet meer hoeft te verschijnen voor de volgende ronde! Dit is toch geen antwoord om mee verder te gaan.!” De toon was gezet en het was duidelijk: Tussen ons ging het niet meer goed komen.

Uiteindelijk verscheen hij toch na zijn partij in de kamer bij de organisatie, waar wij hem opwachtten en waarbij de directeur het woord nam. Hij legde hem uit wat de organisatie voor ogen had met de notatiebiljetten en liet hem een kopie van artikel 8.3 van het FIDE-reglement zien, wat bestaat uit dat ene simpele zinnetje: ´De notatieformulieren zijn eigendom van de organisator van de wedstrijd´. Een zinnetje waar je alle kanten mee op kan en wat al tot oeverloze discussies heeft geleid: Is dit wel zo?. De partij die er op staat is toch gemaakt door de spelers? Enz. Toch was voor hem ineens alles duidelijk. Waar hij eerst bezwaren tegen had, was nu geen enkel probleem meer. "Ja, ik zie het staan, dat is duidelijk. Nou, dan lever ik hierbij al mijn formulieren in, geen enkel probleem!" Hij was als een blad aan een boom omgedraaid. Waarschijnlijk koos hij eieren voor zijn geld omdat hij op de ranglijst hoog genoteerd stond in zijn groep en vrijwel zeker een geldprijs zou gaan winnen. Terwijl hij zijn notatiebiljetten op de tafel lag, keek hij mij met een vernietigende blik aan en zei: "Nou Jan, als je mij dit vanmiddag gelijk had laten zien, dan had dit allemaal veel sneller opgelost kunnen worden, echt veel sneller!" Quasi-verontschuldigend keek ik hem aan en antwoordde: "Je hebt gelijk. Ik heb het niet goed gedaan. Ik ben veel te traag geweest. Ik heb gefaald!"

De laatste twee ronden heb ik het notatieformulier wel allebei de keren bij hem moeten halen. De laatste keer kreeg ik als commentaar: “Ach, het is de macht der gewoonte hè, om het gelijk in mijn zak te steken." Het zal wel….

Uiteindelijk won hij inderdaad een flinke geldprijs in zijn groep. Het zij hem gegund, maar ik hoop wel, dat hij er onder meer een leerzaam sociaal boek voor gekocht heeft.

5 Comments

  1. Avatar
    Pieter de Groot mei 09, 2010

    Jan van den Ende: ‘De bedoeling daarvan (het noteren van de partij op het notatieformulier, pdg) was dat de witte formulieren ingeleverd moesten worden en dat deze partijen in de computer ingevoerd zouden worden en daarna op het internet gezet zodat deze voor iedereen na te spelen zijn.’

    Eigenlijk voelt iedereen wel aan dat hier iets niet klopt. Dit kan toch zomaar niet? Dat was toch niet de bedoeling van de plicht een partij te noteren? Is dit misbruik?

    De notatie van een schaakpartij van een speler is een privacygegeven. Van de vele miljoenen schakers zijn er maar enkele spelers die belangstelling hebben voor die partij. Tot die enkelen behoort de toekomstige tegenstander. De betrokken speler heeft dus groot gelijk bezwaar te hebben tegen publicatie van zijn partij.

    Van belang is artikel 8 van de Wet bescherming persoonsgegevens. Dat artikel bevat de voorwaarden waaronder een organisatie wat mag doen met het notatieformulier. Wat er ook van zij, zolang de betrokken speler geen toestemming heeft gegeven (of dit contractueel is bedongen zoals bij beroepsspelers) is het verboden de partij op internet te plaatsen. Indien een organisatie dat toch doet, loopt zij financiële risico’s. Mijn advies aan een ieder: plaats zonder toestemming van beide spelers geen partij op internet, of als de partij zo belangrijk is dat iedereen die moet weten, anonimiseer één of beide spelers (NN tegen NN, of NN tegen de speler die geen bezwaar tegen vermelding van zijn naam).

    Vandaar dat de hoofdscheidsrechter in zijn openingstoespraak uitlegt dat partijen worden geplaatst op internet, tenzij de betrokken speler daartegen bezwaar maakt. Indien een schaker zijn partij niet op internet wil plaatsen, vermeldt hij dat uitdrukkelijk op zijn notatieformulier + vermelding van treffen van maatregelen indien plaatsing toch gebeurt, dit voorzien van zijn handtekening.

  2. Avatar
    Paul-Peter Theulings mei 10, 2010

    Pieter,

    Op de internet site van jouw club Botwinnik staat de rubriek partij van de week.

    Die rubriek staat vol met partijen uit interne en externe competitie die je kan naspelen en downloaden.

    Kan ik nu aannemen dat deze publicatie op het internet altijd met toestemming van betrokken spelers is?

  3. Avatar
    Pieter de Groot mei 11, 2010

    Paul-Peter Theulings,

    De Wet bescherming persoonsgegevens is gebaseerd op ‘de richtlijn nr, 95/46/EG van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van 23 november 1995 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens (PbEG L 281)’.

    De privacyregel geldt dus niet alleen in Nederland, maar in heel Europa, ook in Griekenland, Spanje, Duitsland, Engeland etc.

    En dat rijst de vraag of de regels een uitzondering maken voor de website van mijn vereniging. Nee, dat is niet zo. Ik zal de auteur van de partij van de week hierop attenderen. En, als ik er tijd voor heb, zal ik er een artikel over schrijven, zodat iedereen weet hoe voortaan te handelen. Vroeg of laat komen er toch klachten. In voorkomend geval is het College bescherming persoonsgegevens bevoegd (stevige) boetes op te leggen. Dat moeten we zien te voorkomen door tijdig het beleid om te gooien.

  4. Avatar
    Paul-Peter Theulings mei 11, 2010

    Pieter,

    Mag de voetballer in zijn online clubblad melden dat tegenstander Jan Wester een rode kaart kreeg?

    Mag de tennisser in zijn online clubblad melden dat tegenstander Peter de Weerd een

    sterke backhand heeft?

    Mag de schaker in zijn online clubblad melden dat tegenstander Roy Schilder graag koningsgambiet speelt?

    Mag de schaaktoernooi organisator de uitslagen en indelingen op de toernooisite melden?

    Mag een schaakbond de ratinglijst online zetten?

    Of moet de bond van iedereen toestemming daarvoor krijgen en

    N.N. invullen waar die toestemming niet gekregen is?

    Waar is de grens, Pieter?

  5. Avatar
    Pieter de Groot mei 12, 2010

    Er is een verschil tussen een partij opgenomen in een clubblad en die geplaatst op internet.

    Ik zou daar een lang verhaal over kunnen houden. Maar, Kees Schrijvers heeft al eens voor mij de omvang van het blok voor een reactie met 100% moeten verruimen. Als ik e.e.a. moet beschrijven kan Kees weer aan de gang, en wordt mijn reactie langer dan het artikel van Jan van den Ende. En dat hoort niet zo. Vandaar dat ik kortheidshalve verwijs naar een richtlijn van het College bescherming persoonsgegevens van 11 december 2007:

    www.cbpweb.nl/Pages/med_20071211_Richtsnoeren_internet.aspx

    Er is over publicaties op internet wel meer over geschreven. Organisatoren van schaaktoernooien moeten gewoon veel voorzichtiger zijn met wat zij plaatsen op internet. Het is omdat ik het momenteel echt erg druk heb, zodat ik niet kan beloven wanneer ik een stukje hierover af heb. Maar, ik beloof je ik zal aandacht schenken aan je punten. Want ze zijn zeker interessant.

Only ingelogde gebruikers kunnen een reactie achterlaten.