Begrijp wat u doet 72: Het Londen Systeem

 

Hieronder treft u de volgende aflevering van de rubriek “Begrijp wat u doet”. In deze serie worden, speciaal voor clubschakers, achtergronden belicht van de ‘grote openingen’ zoals het Spaans, het Siciliaans, het Damegambiet, het Konings-Indisch enzovoort. De artikelen verschenen eerder in Schaakmagazine het blad van de KNSB, de Nederlandse schaakbond.

 

 

Een vrij populaire opening is het Londen Systeem, genoemd naar het toernooi uit 1922 dat in Londen gespeeld werd. Het ontstaat meestal als wit vanuit de beginstelling de zetten d2-d4, Pg1-f3 en Lc1-f4 speelt en dat ook nog laat volgen door c2-c3, e2-e3. Die laatste zet wordt meestal voorafgegaan door h2-h3 omdat wit zijn loper op f4 koestert en liever niet door een zwart paard (met …Pf6-h5) laat afruilen (zie het schematische diagram rechts)

1. d4 Pf6
We nemen een min of meer willekeurige volgorde die echter vaak leidt tot hetzelfde type stelling. Wit streeft ernaar om de opstelling in te nemen uit het volgende schematische diagram: Andere volgordes zijn:

1…d5 2. Lf4 Deze snelle ontwikkelingszet stijgt in de hiërarchie omdat wereldkampioen Magnus Carlsen het diverse malen gespeeld heeft. Er bestaat een vuistregel (als ik het goed heb ooit door Euwe geformuleerd) dat bij het ontwikkelen de paarden liefst de voorrang moeten krijgen op lopers. Door een speler van het kaliber Carlsen wordt er soms gespot met dit soort algemeenheden. [2. Pf3 Pf6 3. Lf4]

2. Pf3 e6

2…g6 3. Lf4

3. Lf4

 

Magnus Carlsen (foto Frans Peeters)

Min of meer de basisopstelling die wit – vaak ongeacht wat zwart daar tegenover zet – wil innemen. In de jaren ’80 had ik te maken met een speler uit mijn omgeving die al rond zijn 15de bijna van meestersterkte was. Maar helaas werd schaken te belangrijk voor hem dat zijn relatie met ons spel – op zijn zachtst gezegd – onder druk kwam te staan. Verliezen kwam zo hard aan, dat hij het schaakbord al redelijk snel het raam uit gooide. Toen hij het veel later weer eens ging proberen, bleek dat verliezen nog altijd niet tot zijn vocabulaire hoorde. Mede daarom speelde hij het Londen Systeem dat. Het kenmerk van de witte opzet was, zoals hij het heel humoristisch formuleerde, een soort ‘langzaam naar voren schuivende vesting!’ Ofwel: met zo’n stevige opbouw (pionnen op c3 en e3) en verder allemaal goede stukken kan wit eigenlijk weinig gebeuren. Tenminste, zo had hij dat voor ogen.

3…c5
Veel zwartspelers kiezen voor deze actieve mogelijkheid. Het valt het witte pionnencentrum aan en brengt de mogelijkheid …Dd8-b6 in de stelling.
Spelers die het Dame-Indisch op hun repertoire hebben staan, zullen graag verder gaan met 3…b6 4. e3 Lb7 en nu is de meest gebruikelijke voortzetting. 5. Ld3 [Het is echter de vraag of 5. h3 niet nét wat nauwkeuriger is. Zwart zou graag de loper van f4 willen opjagen met …Pf6-h5 en zo is de terugtocht naar h2 mogelijk. Op deze bijzonder lastige kwestie poogt Peter Heine Nielsen, de secondant van Magnus Carlsen, antwoord te geven bij zijn analyse van de partij Carlsen-Thomashevsky, 2016. Zijn antwoord lijkt plausibel want hij zegt dat wit beter eerst Ld3 kan spelen om …Le7 af te wachten. Want op wits laatste zet speelde Aljechin ooit het interessante 5…Ld6!? Het idee is dat hij zijn koningsloper wil ruilen voor die zwartveldige van wit omdat wit nu een tempo heeft gespendeerd aan 5.h3. Na (In bovengenoemde partij Carlsen-Thomashevsky, 2016 volgde: 5…Le7 6. Ld3 O-O 7. O-O {In hetzelfde jaar ging de witspeler in Giri-Tomashevsky verder met 7. Pbd2 c5 8. c3 en ook hij kwam later tot winst.} 7…c5 8. c3 en wit slaagde erin een mooie aanval op de zwarte koningsvleugel te ontketenen.) 6. Lxd6 cxd6 (zie analysediagram)

Lees meer >

schaakstukje

Zwart-wit schaak

De gekte rond vermeende racistische uitspraken/oproepen of wat dies meer zij is nu blijkbaar ook al tot het schaak doorgedrongen. Na Zwarte Piet, de negerzoen en de jodenkoek zijn de zwarte en witte stukken (en velden) van het schaakspel aan de beurt. Tenminste als het aan techreus YouTube ligt.

Op de site van de Telegraaf las ik een bericht dat de bekende schaakvlogger Antonio Radic (Agadmator) van de site is verwijderd omdat het AI algoritme de woorden zwart en wit aanzag voor hate speech.

Lees meer >

Mister Chess presenteert: Schaakfotografie en schaakkunst

In deze aflevering heb ik het over schaakfotografie met Frans Peeters en over schaakkunst met Margreet Wevers. Tevens wordt de winnaar aangekondigd van het prachtige schaakbord uit aflevering 2.

 

Lees meer >

Handleiding schoolschaaktoernooi organiseren op Lichess

Dit jaar worden de schoolschaaktoernooien online gespeeld (als ze tenminste doorgaan). Daarvoor zijn meerdere platformen geschikt. Een van die platformen is Lichess.

Aangezien Stichting Jeugdschaak het belangrijk vindt dat alle toernooien dit jaar doorgaan hebben we een handleiding geschreven. In 5 stappen kan iemand met een Lichess-account een toernooi organiseren.

Downloadpagina Handleiding schoolschaaktoernooi organiseren op Lichess

Stichting Jeugdschaak is eind vorig jaar opgericht met als doel zoveel mogelijk kinderen leren schaken,

Lees meer >

Hing Ting Lai wint NK Slow Bullet 2021

Na een onwijs spannende finale is Hing Ting Lai (Yottabyte97) erin geslaagd Jorden van Foreest (CakeinSpace) pootje te lichten in de barrage van het NK Slow Bullet. Lange tijd leek het erop dat beide spelers genoegen moesten nemen met een bijrol. Nico Zwirs (FirstKnight) schoot namelijk uit de startblokken. Halverwege het toernooi nam Nico brutaal de leiding, met maar liefst 7 uit 8. Hij werd op de voet gevolgd door Max Warmerdam (xamax2000) en Hugo ten Hertog (Federtiu).

Lees meer >

Stockfish 13 en Leela Chess Zero 0.27 uit

De software-ontwikkelaars van Leela Chess Zero, Stockfish en Lichess zijn boos op Chessbase en Albert Silver en zijn claims inzake Fat Fritz 2: “Fat Fritz 2 is a rip off”. Ze hebben Chessbase tot gezamenlijke vijand verklaard en gaan frequenter updates uitbrengen om producten zoals Fat Fritz 2 de wind uit de zeilen te nemen.

De afgelopen dagen werden Stockfish 13 en Leela Chess Zero 0.270 uitgebracht. Stockfish 13 is ongeveer 35 rating punten sterker dan Stockfish 12. Om effectief gebruik te kunnen maken van Leela Chess Zero heb je een goede GPU nodig. Je kunt de programma’s hier downloaden: Stockfish 13 en Leela Chess Zero 0.270. Denk er bij de installatie van Stockfish nog even aan of je de contempt parameter op nul wilt zetten (100% objectief spel) of op 24 wilt laten staan (bewust risico nemen om de stelling uit balans te brengen om meer winstkansen te creëren).

Lees meer >

Winnen is een genade, verliezen is ondraaglijk

Een mailtje van de Koninklijke Nederlandse Schaakbond. Die krijg ik zelden of nooit en het was alsof er een witte raaf was neergestreken in mijn mailbox. Nieuwsgierig opende ik het mailtje en even later deed de aanhef me stuiteren op mijn stoel. Nu ben ik in het geheel niet immuun voor strijkages, maar het ‘Beste topschaker van Nederland’ was dermate over de top dat ik geen moment verleid werd me zacht te spiegelen aan die aanspreektitel.

Onmiddellijk begreep ik dat het mailtje niet opgesteld kon zijn door een echte schaker, want die weet maar al te goed dat een gebrek aan objectiviteit bijna altijd wordt afgestraft. Het zal wel de eigentijdse manier van communiceren geweest zijn, zo wars van feiten maar tuk op het goede gevoel.

Om de een of andere reden vond de Koninklijke Nederlandse Schaakbond het nodig me op de hoogte te stellen van het feit dat Nederland weer een grootmeester rijker was geworden, genaamd Max Warmerdam. Enthousiast werd me verteld dat hij deel uitmaakt van het TalentteamNL en traint op Papendal. Ja, ja, dacht ik, succes heeft vele vaders en falen is een wees.

Maar het euforische gevoel dat je deel uitmaakt van een gemeenschap die reuzen voortbrengt, een schaakgemeenschap in dit geval, ken ik natuurlijk ook en het verhaal van Max Warmerdam spreekt tot de verbeelding.

Lees meer >

Finalisten NK Slow Bullet bekend

Foto: Lennart Ootes / chessphotoshop.com

De 16 namen die zondag 14.00 uur gaan uitmaken wie zich een jaar lang ‘Nederlands Kampioen Slow Bullet’ mag noemen, zijn bekend. Favorieten xamax2000 (Max Warmerdam), FirstKnight (Nico Zwirs) en Yottabyte97 (Hing Ting Lai) domineerden deze qualifier van begin tot eind. Geen verrassing dus dat deze heren de top 3 vormden. Ook is_er_nog_hoop (Ivo Maris) en FerreroRoger (Roger Meng) kwalificeerden zich ruimschoots. De laatste plekken bleven echter tot het eind spannend. Tilburgs hoop en voorman van SG KiNG CiuMark (Mark Haast) redde het net niet, hij strandde in het zicht van de haven.

Lees meer >

‘Das Leben geht weiter, mein Jungen’ – In memoriam Intergalactic Grossmeister Frank van Indië

Frank van Indië tijdens het Schaakfestival Groningen in 2020 (Foto: Harry Gielen)

Frank van Indië was in de kroeg altijd het middelpunt van de aandacht. Hij vertelde graag en veel; verhalen waarin hij zelf veelal de hoofdrol speelde. Toch bleven elementaire zaken als zijn leeftijd, zijn dagelijkse beslommeringen en zijn echte naam in nevelen gehuld. Met een vraag als ‘Zeg Frank, hoe oud ben je eigenlijk?’ was je bij hem aan het verkeerde adres. Als je al een antwoord kreeg dan zei hij: ‘Ik ben net 18 jaar geworden.’

Waarschijnlijk voelde hij het ook zo, alsof hij voor altijd 18 jaar is gebleven. Volgens de FIDE is hij geboren in 1947, volgens andere bronnen in 1941 en weer anderen beweren dat hij ergens in de jaren 50 het levenslicht zag. Het typeert Frank dat hij dit soort informatie voor zichzelf hield. Biografische informatie en feiten vond hij niet erg relevant. Het ging hem om het verhaal, de anekdote, het avontuur. Een goed verhaal moet je niet verpesten met feiten. Daar geloofde Frank heilig in.

Frank overleed in januari. Daarmee verliest de Groningse schaakwereld een van z’n opvallendste figuren. En dat wil wat zeggen in een wereld waarin veel bijzondere types rondlopen.

Lees meer >

“Gorgelschaak” door Hans Meijer

De Dordtse dichter C. (Cornelis) Buddingh’ (1918–1985) was een hartstochtelijk schaker. Voor een artikel van de hand van Ruud Aalbersberg over Buddingh’ als schaker zie Nieuwsbrief nr. 76 van het Max Euwe Centrum (april 2011). In dat artikel zijn Buddingh’s gedichten Bij een vroege partij van Jan Timman en Met Constant Orbaan op het middenvak te vinden. Buddingh’ was een ‘minor poet’ die…

Lees meer >

Boekrecensie – Bobby Fischer and his world

Inleiding

Deze recensie behandelt het vorig jaar uitgekomen boek: Bobby Fischer and his world,

Lees meer >

Vanavond 23.20 uur herhaling De stelling Van Foreest op NPO2

Vanavond 23.20 uur wordt op NPO2 De stelling Van Foreest herhaald, de documentaire uit 2017 over de schaakfamilie Van Foreest.

Lees meer >

In de schijnwerpers: Paul van der Sterren

Van alle Nederlandse topschakers kwamen er maar weinigen heel ver in de strijd om het wereldkampioenschap. Euwe werd natuurlijk kampioen en ook Jan Timman reikte ver.

Lees meer >

Schaakengine nieuws

De beste schaakengine Stockfish werd in de tweede helft van 2020 een stuk sterker door gebruik te maken van het neurale netwerk concept NNUE.

Lees meer >

Krantenrubriek weekend 13 februari 2021

Wekelijks publiceren we de diverse schaakrubrieken van de weekendkranten. Wij streven naar publicatie op de woensdag na het voorgaande weekend.

Lees meer >

schaakstukje

Schaakmo(nu)menten

Soms mogen we getuige zijn van een bijzonder sportmoment. Afgelopen zondagmiddag schaatste de Zweed Nils van der Poel (Nederlandse opa) op de wk afstanden in Heerenveen een wereldrecord op de 10 km.

Lees meer >
Bekijk meer artikelen in het Archief >.