Analyses/Partijen

Prestaties van Nederlanders in de Europa Cup

Zoals u elders op Schaaksite kunt lezen wordt er momenteel het Europees Kampioenschap voor clubteams afgewerkt. Dat wordt gehouden in een toernooivorm, waarin zeven ronden op zes borden worden verspeeld. In vroeger tijden werd er – een beetje analoog aan het voetbal – knock-outwedstrijden tussen clubs onderling gespeeld.

Grootmeester Jan Werle: remise tegen Ding Liren, rating 2809 (foto Harry Gielen)

Zelf heb ik al deelnemer namens de Eindhovense Schaakvereniging na het behalen van het landskampioenschap in 1983/1984 zulke KO-wedstrijden meegemaakt. Ook toen werd er op zes borden gespeeld en er werd geloot waar die twee wedstrijden werden gehouden. Omwille van de kosten werd er toen niet uit en thuis gespeeld. De twee wedstrijden vonden plaats op de locatie van de thuisspelende ploeg. Omdat deze Europa Cup om de twee jaar plaatsvond, en de kampioen van een jaar daarna – Volmac/Rotterdam – afzag van deelname, ging de ESV in 1985 toen uit naar Boekarest. Die wedstrijd werd nipt gewonnen en daarna kwam thuis Vulca/Barcelona op bezoek. Die confrontatie eindigde in 6-6, maar op basis van een beter resultaat aan de hogere borden, bekerde de toenmalige landskampioen toch door. En dat terwijl de eerste wedstrijd met 2-4 verloren ging met 0 uit 3 aan de eerste drie borden! Voor de kwartfinales kwam grootmacht CSKA/Moskou naar Eindhoven waar het Holiday Inn werd afgehuurd omdat er flink wat publiek verwacht werd. Die ploeg met louter grootmeesters bleek een maatje te groot met 8,5 – 3,5. Saillant detail was dat Karpov op de lijst stond van de ploeg uit Moskou, maar hij bleef thuis. Wel reisden Jussupow, Tukmakov, Makarichev, Geller, Vasiukov, Vladimirov en Kharitonov af naar de lichtstad. Het leuke was wel dat de ESV een voorsprong nam met 1-0 omdat Gerard Welling (toen nog geen IM) Vasiukov met zwart van het bord timmerde.

Inmiddels is dat Knock-outsysteem al een lange tijd uit de gratie en het voordeel van de huidige opzet is bijvoorbeeld dat er normen behaald kunnen worden (zelfs over zeven ronden). Ook wereldkampioen Magnus Carlsen is aan het bord verschenen, nog vlak voordat hij in november aan de WK-match gaat beginnen. Zijn uitdager, Fabiano Caruana, liet zijn gezicht nog zien tijdens de onlangs gehouden Olympiade.

Er zijn nogal wat Nederlandse deelnemers in Porto Carras (Griekenland) die verdeeld over diverse teams hun partijen spelen. Ik heb van de eerste drie ronden eens gekeken wat onze landgenoten voor fraais hebben geproduceerd (of soms hun tegenstander…) en bied u deze collectie van twaalf fragmenten aan. De gehele partij, kunt u – inclusief het hieronder gegeven commentaar – via de viewer in zijn geheel naspelen. Vandaag viel er al wat te genieten omdat Jan Werle met zwart de huidige nummer  vier van de wereld, Liren Ding, keurig op remise hield. Zijn eerste halfje tegen een speler met 2800+.

Lees meer >

Nederland uitgeschakeld voor hoge notering

Nederland zal zowel bij de mannen als bij de vrouwen niet in de top 10 eindigen van de Olympiade. India (zonder Anand) versloeg Nederland overtuigend met 3-1, dat daardoor gezakt is naar de 23e positie. Tegenstander India steeg naar de zesde positie, twee matchpunten achter Amerika en China die in de laatste ronde tegen elkaar om goud spelen (al kan bij 2-2 een derde hond er nog mee heen gaan). Bij de vrouwen was er een soort derby: Nederland-België. De onzen wonnen probleemloos met 4-0 en stegen daardoor naar de 34e plek. Bovenaan staat China, maar die moeten nog wel aan de bak in de laatste ronde: uit tegen Rusland…

Herenteam

Nederland had op drie borden ratingnadeel en het was dus hopen dat de virtuele nummer 5 van de wereld met wit zou winnen van de virtuele nummer 19 van de wereld. Giri kreeg inderdaad een betere stelling: na 19 zetten was een bijna-eindspel ontstaan waarin zwart alleen maar losse pionnen had. De Nederlandse kopman bleef voordeel houden en had met 47.Lc6! de b-pion kunnen winnen. Na deze gemiste kans zat er helaas niets meer in voor wit en werd het remise. Daarmee was de Nederlandse hoop op een goed resultaat vervlogen want Jorden van Foreest wist met zwart niet te bolwerken tegen Sasikiran. 15…Pxb2 was misschien wel goed voor zwart geweest, in de partij was het na dameruil een treurige stelling voor zwart. Een wonder was nodig om hem te redden, die kwam er niet. Bij Loek van Wely moet coach Gusti aan lijfstraffen gedacht hebben. De altijd creatieve Adhiban koos voor complicaties, maar de stelling van toren, paard loper tegen twee torens en twee pluspionnen was ongeveer gelijk. Tot 32.Ke2?? Het resultaat van die zet was dat zwart drie pluspionnen kreeg en bovendien de stelling voor de torens geopend werd. De rest was een kwestie van techniek.
Er was nog wel een klein lichtpuntje op het einde. Ook bij Erwin l’Ami leek het een kwestie van techniek voor de tegenstander, die twee gezonde pionnen voor stond. De Indiër was echter niet op de hoogte van obscure eindspeltheorie. Wie weet er nou dat dame, g- en h-pion tegen dame remise is? Dat vroeg ik me afgelopen dinsdag toevallig af toen ik het eindspel behandelde. Mijn stelling “Ik betwijfel zeer dat alle sterke grootmeesters dat weten” bleek correct. Een mooie ontsnapping voor Erwin! Al had het Nederlands team er niet veel aan.

Lees meer >

9e ronde: mannen winnen, vrouwen verliezen


Gemengde berichten uit Batumi vandaag. De heren deden hun plicht en boekten een normale overwinning op Moldavië dankzij winstpartijen van Anish Giri en Jorden van Foreest. Dankzij deze overwinning staat het Nederlandse team nu op een 14e plek, drie matchpunten achter de verrassende koploper Polen. Als Nederland nog twee keer wint en alle uitslagen goed vallen is een podiumplek mogelijk, de kans is niet groot. De Nederlandse dames, 16e geplaatst, vinden zichzelf terug op een beschamende 50e plek. Tegen Peru (37e op rating) werd met 2.5-1.5 verloren: Peng en Lanchava verloren met zwart, alleen Anne Haast deed iets terug.

Herenteam

Moldavië speelt al sinds ronde 5 zonder kopman Bologan en mede daardoor was Nederland zwaar favoriet in deze match, 2671 tegen 2532 gemiddeld. Al vrij snel werd duidelijk dat Nederland de match zou gaan winnen, zeker toen Van Foreest al na 27 zetten klaar was. De tegenstander maakte een rekenfout, kwam materiaal achter en ging meteen nog een keer in de fout (zie analyse). Ook Giri kwam snel goed te staan. 20.Dd3-b5 en 21.Db5-d3 lijkt tijd te verliezen, maar het dwong het zwarte paard naar b7 waar het volkomen buitenspel stond en zou blijven staan. In zo’n geval hoor je de boel aan de andere kant te openen. Dat deed Giri met 25.g4! wat hem een winnende aanval opleverde.

Loek van Wely kwam met wit iets minder te staan: gat op e4, koning niet helemaal veilig. Daarna een stelling met allebei dame en toren en wit een geïsoleerde pion. Toen zwart echter niet 28…Db4 deed en zo 29.Te1 toeliet kreeg wit activiteit en dwong hij met een torenoffer remise door eeuwig schaak af. De tegenstander van Erwin l’Ami tenslotte kreeg vijf op een rij: d4 t/m h4. Het zag er indrukwekkender uit dan het was en Erwin miste zelfs nog ergens een grote kans: 37…Pxe4! In de partij kreeg zwart een toreneindspel met een pluspion, maar dankzij een actieve koning maakte wit heel makkelijk remise.

Lees meer >

Duda’s fantastische verdediging

Jan-Krzysztof Duda | Photo: Maria Emelianova/Chess.com.

Gisteren speelde Lev Aronian tegen de 20-jarige Jan-Krzysztof  Duda. Duda (2739) maakte de laatste maand al indruk door zowel Karjakin als Grischuk in het Speed Chess Championship op chess.com te verslaan. Karjakin en Grischuk zijn beide voormalige wereldkampioenen snelschaken dus de 20-jarige speelde niet tegen de minsten.

Afgelopen maandag zei wereldkampioen Magnus Carlsen op chess24 het volgende over Duda: “I think he still has a long way to go when it comes to experience and understanding, but he makes up for a lot of it by being very energetic and extremely optimistic as well. It’s always interesting to watch his games because he always goes for it, he never plays for a draw.” Een groot compliment.

De hoogtepunten van de partij tussen Aronian en Duda:

Stelling na 25.Lxc6

Wit heeft net een pion op c6 gewonnen en er dreigt Te8+ met damewinst. Hoe nu verder? Zwart besluit dat chaos de beste verdediging is.

Stelling na 25… Txf2!

Lees meer >

Heren niet door Duitse muur; vrouwen geplet door Chinese muur.

Vandaag kregen beide Nederlandse teams sterke tegenstanders. De heren hadden even hoop op winst tegen Duitsland: na drie remises had Jorden van Foreest een eindspel met een pion meer, maar het was niet te winnen. De dames wisten niet te stunten tegen een van de favorieten voor de eindoverwinning, China. Twee witremises en twee zwartnederlagen zorgden voor een 1-3 nederlaag.

 

Herenteam

Bijna boekte het Nederlandse team een ‘Duitse’ overwinning met een laat doelpunt, maar gedurende de wedstrijd  was het Duitsland dat de meeste aanspraak op de overwinning kon maken. Erwin L’Ami bereikte met wit niets tegen Meier en staakte op zet 30 zijn winstpogingen. De beide Nederlandse zwartspelers kwamen in de problemen. Nisipeanu was mogelijk van tevoren al tevreden met remise tegen Giri, terwijl onze landgenoot wel meer wilde, maar in een stelling met twee lopers tegen twee paarden liet onze landgenoot een van zijn lopers ruilen en als wit 31.Dxc4! bxc4 32.Te3 had gespeeld had hij gratis op winst kunnen spelen. Wit kan dan lekker drukken tegen pion d6. Misschien staat wit na 31.Dd2 Tbf7 ook nog iets beter, maar blijkbaar niet genoeg om op winst te durven spelen, want hij nam het remiseaanbod van wit aan. Bij Bluebaum-Van Wely speelde zwart met zijn koning op g8 zijn pionnen naar g4 en h5, niet zonder risico. Op één moment had wit kunnen profiteren: na 23.h3! moet zwart een pion geven, omdat 23….gxh3? 24.Kh2! de schade nog groter is. Alleen bij Van Foreest-Fridman kon Oranje aanspraak op winst maken: door goede voorbereiding kreeg de Groninger een eindspel met een pion meer, maar Fridman is specialist in dat soort eindspelen remise maken en ik denk niet dat Jorden ergens een kans heeft laten liggen. Theoretisch is de partij wel interessant.

Lees meer >

Weer twee soepele overwinningen

Ook in de vijfde ronde van de Olympiade hebben de Nederlandse teams twee makkelijke overwinningen behaald. De heren wonnen met 3.5-0.5 van Litouwen (Jorden van Foreest remise), de dames met 3-1 van Montenegro (Anne Haast en Tea Lanchava remise). Beide teams staan nu op acht matchpunten.

Herenteam

Litouwen moest met een gemiddelde rating van 2479 op papier geen probleem zijn, maar ze hadden gisteren wel met 3-1 van het sterke thuisland gewonnen, o.a. door deze mooie overwinning van Sulskis met zwart tegen Jobava (13….b5!!). Met wit tegen Anish Giri had hij echter weinig in te brengen. Hij koos tegen het Frans voor het Milner Barry Gambiet en dat zou volgens een achternaamgenoot van Eddie, Eline en Buddy “een gratis pion volgens de huidige stand van de theorie”. Inderdaad kreeg wit nergens genoeg compensatie. Op zet 34 was de pluspion inmiddels een vrijpion op e3 geworden, op zet 40 kwam er een tweede pion bij en op zet 59 gaf de Litouwer op. Nog makkelijker won Sergei Tiviakov: groot voordeel uit de opening, op zet 20 sloeg hij een pion op h5 en kon zwart verder materiaalverlies niet voorkomen.

Jorden van Foreest kreeg een solide tegenstander tegen zich. In een Aangenomen Damegambiet stond wit de hele tijd een heel klein beetje beter. Niet dat zwart zich zorgen hoefde te maken, maar winstkansen waren er niet en na veel geruil kwam er een potremise eindspel op het bord. De leukste partij van de dag werd door Loek van Wely gespeeld. Op zet 9 stond er al een witte pion op h6. Nadat hij op zet 16 met een kwaliteitsoffer de lange diagonaal wist te openen (batterij Da1+Le5) kwamen er allemaal trucjes in de stelling gebaseerd op de pion op h6 en dat bleek snel beslissend.

Lees meer >

Olympiadeteams herstellen zich

De Nederlandse teams hebben zich keurig hersteld van de nederlagen van gisteren. De dames versloegen Noorwegen met 3-1, terwijl het bij de heren zelfs een clean sweep werd: 4-0 tegen Tajikistan. Allebei de teams staan nu op zes matchpunten na vier ronden.

Herenteam

Tajikistan (of Tadzjikistan) is waarschijnlijk het zwakste schaakland dat uit het uiteenvallen van de Sovjetunie is ontstaan, al hebben ze wel een goede grootmeester: Farrukh Amonatov, die al 2650 heeft gehad. Hij werd scherp aangepakt door Anish Giri, een Najdorf met tegengestelde rokades. De witte dame ging naar h5, wat vaak goed is met f4 in plaats van h4, dan heb je toren naar h3. In de partij stond de dame slecht op h5 en 17.Lf5 was waarschijnlijk een wanhoopsoffer dat makkelijk weerlegd werd door Giri. Ook bij Erwin l’Ami waren er tegengestelde rokades, wel wat minder scherp. In een mindere stelling forceerde de Tadzjiek de boel met 34…h5? met als gevolg een winnende witte aanval, elegant afgemaakt met 40.Lxg6!

Sergei Tiviakov kreeg weinig uit de opening. Loper tegen paard met torens op het bord, dat wel, maar zwart stond actief met een toren op e2. Een zet of tien later stond zwart opeens passief en had wit nog steeds de loper. Twee torens kwamen op de zevende rij en toen stortte de zwarte stelling in. Tot slot nog Jorden van Foreest: die stelde met zwart in de opening zijn tegenstander al voor problemen die hij niet wist op te lossen. Deze partij kunt u met analyses naspelen (de andere drie zonder analyses).

Lees meer >

Nederlandse teams onverstoorbaar op 100%

Ook in de tweede ronde van de Olympiade in Batumi hebben de beide Nederlandse teams hun matches gewonnen. De heren wonnen vrij simpel met 4-0 van Schotland. Bij de dames was tegen IJsland de eerste individuele Nederlandse nederlaag te noteren: Anne Haast overzag in gelijke stelling mat. Omdat de andere dames wel wonnen werd het 3-1 voor de onzen.

Het gebeurt vaak dat dit soort grote toernooien opstartproblemen hebben. In de eerste ronde ging het al meteen mis: het Amerikaanse team verscheen pas 15:22 achter het bord, wat ze gezien de default time van 15 minuten vier nullen had moeten opleveren. Het was echter overduidelijk overmacht: de bus vanaf het hotel ging 14:15, deed er twintig minuten over maar de rij bij de ingang was door de beveiligingscontrole zo groot dat het meer dan drie kwartier duurde om van ingang naar speelzaal te komen. Sowieso begon de ronde een kwartier te laat. Geen goede beurt van de organisatie, maar een pannenkoek heeft twee zijden. Azmaiparashvili (een schobbejak, maar niet per se een slechte organisator) beloofde dat de organisatie de problemen zou verhelpen en voegde nog toe dat het organiseren van de Olympiade zoveel stress gaf, dat het de eerste en laatste keer was dat hij het deed.

Een ander probleem werd gemeld door de Braziliaanse grootmeester Fier (speler van Apeldoorn, getrouwd met een Georgische) op Facebook. “11 uur ‘s ochtends indeling, lunch vanaf 12:30, bus vertrekt al om 13:00, twee uur voordat de ronde begint… voorbereiding is nergens voor nodig?” De bus die om 13:00 zou vertrokken stond er overigens een half uur later nog steeds. “Kun je niet een taxi nemen, je bent een halve Georgier en ze zijn goedkoop daar?” “Goedkoop ja, maar ons hotel is op 50km van de speelzaal, en dan is het niet zo goedkoop meer…”

Er is wel een logische reden voor: in Batumi zijn niet genoeg kamers beschikbaar (het toeristenseizoen is nog niet voorbij) en dus zocht de organisatie ook naar kamers in andere plaatsen. Maar eigenlijk is het onacceptabel: de Brazilianen (en andere teams ver van de speelzaal) zijn enorm in het nadeel zo. Minder tijd om voor te bereiden, elke dag twee uur in een bus, gewoon niet relaxt. De Nederlandse teams zitten gelukkig wel relatief dicht in de buurt (kwartier met de bus). Ook gelukkig: Fier won dankzij 13 punten aan offers! Wit speelt en wint:

Zie chess24.com/en/watch/live-tournaments/olympiad-batumi-2018-open/2/19/2 voor de oplossing en de hele partij.

Herenteam

Zoals gezegd boekten de heren een makkelijke overwinning. De enige die problemen leek te hebben was Erwin L’Ami: althans, lange tijd ging de partij in een Berlijner met 5.Te1  gelijk op totdat zwart opeens geh-lijned werd. Loek van Wely speelde in een Najdorf het riskante 10…g5. In de A-groep van Wijk aan Zee wordt zoiets afgestraft, de Schot met 2382 stond al binnen twintig zetten verloren en de rest van de partij ook (op één moment na dan, 22.Pc6 wint opeens voor wit…) En Tiviakov was op zijn vertrouwde manier een plusje aan het omzetten in een punt. De mooiste zet van de dag werd door Anish Giri gedaan. 22…Lh4!! doet een beetje denken aan de legendarische Lh3!! van Shirov , net iets minder geniaal, maar toch heel goed gevonden.

Lees meer >

Ups en downs van Jorden en Robby

Jorden van Foreest en Robby Kevlishvili zijn allebei op het WK junioren op een minder hoge positie geeindigd dan gehoopt/verwacht, maar hoe komt dat? Voor beiden geldt dat één moment het verschil tussen een mogelijk goed toernooi en een slecht toernooi maakte.

Vorig jaar was Jorden matig gestart, maar na een serie winstpartijen speelde hij de laatste ronde om de titel (en won hij die partij ook bijna). Dit jaar speelde hij veel remises, maar met 5 uit 7 deed hij mee om de ereplaatsen, zeker als hij de achtste ronde ook zou winnen. En daar kreeg hij met zwart tegen Puranik (2524) een grote kans voor…

Na 17…Pf5! is wit namelijk in grote problemen. Pe3, exf4 benevens Te8+, soms zelfs e4-e3, als wit lang rokeert a4, wit mag blij zijn als hij slechts een kwaliteit verliest. In de partij volgde echter meteen 17…a4? en na 18.Lxd4 exd4 19.Kf2 stond het gelijk (en won wit uiteindelijk zelfs nog). Dat was het einde van de podiumambities voor Jorden, die nog wel met een leuke partij eindigde.

Lees meer >

Zure nasmaak voor Nederlanders bij het WK Junioren

Het Turkse Manavgat heeft voor de Nederlandse topjeugd niet dat succes gebracht waar misschien vooraf op gehoopt werd. In het WK voor Junioren kon Jorden van Foreest de reputatie van zijn klassering (hij was tweede op rating) niet waarmaken. Toen de rookwolken na elf ronden waren opgetrokken, moest hij het doen met een wat teleurstellende dertiende plaats en het verlies van 6,5 ratingpunten. De andere Nederlander daar aanwezig, Robby Kevlishvili, zal Manavgat nog sneller willen vergeten. Hij bleef steken op een schamele 5 punten en moet het verlies van bijna 24 ratingpunten incasseren.

De Iraniër Parham Maghsoodloo bleek een klasse apart. Hij was al een ronde voor het einde al zeker van de titel. Hij had op dat moment maar liefst 2 punten verschil met de concurrentie. Het zal hem niet lekker hebben gezeten dat hij de laatste ronde verloor, maar met deze titel schaart hij zich in een illuster rijtje, waarin onder meer Karpov, Kasparov en Anand zijn opgenomen.

De einduitslag aan de top luidt:

Lees meer >