Analyses/Partijen

Aronian verprutst toreneindspel

Vandaag zijn in de matches in de London Chess Classic weer beide partijen remise geworden. Nakamura wist met wit weinig te bereiken tegen Caruana. Aronian kreeg daarentegen een toreneindspel met een pion meer, maar faalde in zijn techniek. De stand in beide matches is nu 6-6. Morgen worden er nog per match twee rapidpartijen gespeeld om vier punten per partij en vier vluggertjes om twee punten per partij (en indien nodig ook nog een tiebreak).

De remise in Nakamura-Caruana was voorspelbaar. Caruana zal er tevreden mee geweest zijn omdat hij zwart had, Nakamura omdat 6-6 een prima tussenstand voor hem is. Hij staat tenslotte bekend als snelschaakspecialist, terwijl Caruana relatief matig is in partijen met weinig bedenktijd, zoals laatst weer bleek. Het zou dus een grote verrassing zijn als Nakamura de finale niet haalt.

Meer valt er te vertellen over de partij tussen Aronian en Vachier-Lagrave. In een Engelse opening speelde Aronian een obscuur maar gevaarlijk zetje, wat tot de volgende blikken leidde:

(Foto: Lennart Ootes)

MVL dacht hier 23 minuten na en bleef ook over de volgende zetten lang nadenken, terwijl Aronian het tempo erin hield. De Fransman wist zijn problemen niet op te lossen en kwam tot overmaat van ramp ook nog vijf kwartier op de klok achter. En een pion, misschien nog erger. Er kwam een toreneindspel op het bord dat goed tot gewonnen voor wit was. Dus wat deed Aronian: ging hij er even rustig voor zitten, zijn tijd gebruiken om de beste manier te vinden om zijn voordeel in winst om te zettten? Of ging hij lekker a tempo verder blijven zetten en dan maar zien of dat tot winst of remise leidt?

Lees meer >

Londen Classic: twee vechtremises

Vandaag is in Londen, onder de vlag van de fameuze ‘London Classic’, een tweetal matches van start gegaan waarin een aanzienlijk prijzenfonds op het spel staat. Twee Amerikanen, Fabiano Caruana en Hikaru Nakamura strijden tegen elkaar om de begeerde finaleplaats; in de andere halve finale zitten de Fransman Maxime Vachier-Lagrave en de Armeniër Levon Aronian tegenover elkaar. De spelers spelen op twee opeenvolgende dagen zowel met wit als met zwart tegen elkaar. Als dat in een gelijkspel eindigt, volgt er een tiebreak. Die zal eerst met rapid- en daarna met snelschaakpartijen worden beslist. Mocht er dan nog geen winnaar zijn, wordt het zogenaamde Armageddon-partij gespeeld. Dat is een partij waarin geloot wordt om de kleur. Wit krijgt dan 5 minuten (zonder increment of delay) en zwart 4. Zwart heeft dan genoeg aan remise om de match in zijn voordeel te beslissen.

De halve finales zijn ondergebracht bij het hoofdkantoor van Google-UK waarna de finale (en de strijd om de derde en vierde plaats) verhuist naar ‘The Olympia Conference Centre’. De eerste prijs is maar liefst 120.000 dollar, de tweede 80.000, de derde 60.000 en de vierde 40.000 dollar.

Lees meer >

AlphaZero, Stockfish 10 en Komodo 12.2.2

Begin deze maand kwam Stockfish 10 uit. Stockfish won de laatste drie officieuze wereldkampioenschappen voor schaakengines (TCEC) en bevestigde zijn status verder door onlangs ook het engine-toernooi op chess.com te winnen. Stockfish 10 leidt de CCRL 40/40 ratinglijst met een rating van 3485 voor Komodo 12 en Houdini 6 met  respectievelijk 3396 en 3394. Stockfish 10 is ongeveer 50 punten sterker dan Stockfish 9 en 100 punten beter dan Stockfish 8.

Stockfish 9 won TCEC (onder andere) door de ‘contempt’ parameter te verhogen naar 20. Deze parameter is een indicatie voor hoeveel risico een schaakengine neemt om te kunnen winnen door stellingen uit balans te brengen. In Stockfish 10 staat de ‘contempt’ factor nu op 24, bij Komodo op 16 en bij Houdini op 20.  GM Larry Kaufman, ontwikkelaar van Komodo, beveelt aan om de contempt factor tegen grootmeesters te verhogen naar 50 en tegen meesters naar 75!

Komodo kwam in november uit met versie 12.2.2. De grootste vooruitgang in Komodo 12.2.2 zit in een speciale optie: Monte Carlo Tree Search. Het Komodo team heeft, geïnspireerd door LeelaZero en AlphaZero, deze techniek ook ingebouwd als een speciale optie in de laatste schaakengine en versie 12.2.2 MCTS is 200 punten sterker (ongeveer 3300) dan versie 12.0 MCTS.

Lees meer >

Carlsen wint de tiebreak 3-0 en behoudt zijn titel

Magnus Carlsen heeft zijn titel met succes verdedigd. Nadat het hem in de twaalf partijen met reguliere bedenktijd geen enkele keer gelukt was Caruana te verslaan, lukte hem dat in de rapidpartijen wel, en hoe: het werd 3-0. In de eerste partij miste Caruana een remise in een toreneindspel, de tweede won Carlsen in slechts 29 zetten na een rekenfout van zijn tegenstander en ook in de derde partij kwam hij geen moment in de problemen. Een zeer overtuigende overwinning dus en zijn beslissing om een gunstige stelling in de twaalfde matchpartij remise te geven is dus uiteindelijk goed uitgepakt. Een verslag van de drie tiebreakpartijen, één voor één:

In de eerste rapidpartij werd Caruana getruct in de opening. Er kwam min of meer een Rossolimo op het bord; met verwisselde kleuren echter. Caruana dacht niet na op zet 4 en merkte na 5.Pge2 dat hij te laat was om op c3 te slaan. Zwart probeerde tegenspel te krijgen met a6 en b5, won zelfs de pion op c4 maar ten koste van een slechte pionnenstructuur. Wit speelde het daarna niet helemaal nauwkeurig maar na 19…Pb5 had hij winnend voordeel kunnen krijgen. Het trio Giri, Svidler en Grischuk zocht lang hoe, vond wel 24.Txd4 Kf7 25.Kh1! a6 26.Td6 Tc2 maar niet het vervolg 27.Lf1! en het is niet gek dat Carlsen dat ook niet vond achter het bord. Hij koos (waarschijnlijk niet vol overtuiging) voor een toreneindspel waarbij hij een pion meer had maar zijn koning afgesneden was over de tweede rij. Even later ontstond deze stelling.

Dit zou je het beslissende moment van de match kunnen noemen. 37…Ta2! maakt remise om na 38.Kh3 Kxe4 39.Te7+ Kf3! te hebben. In plaats daarvan kwam meteen 37…Kxe4 en na 38.Te7! Kxf5 39.Txg7 ontstond een toreneindspel g+h tegen a waarvan Grischuk dacht dat het remise zou zijn, maar dat was het niet. Carlsen had goed door dat hij niet snel met zijn koning naar g4 moest gaan (dan is het wel remise) maar eerst met zijn pionnen moest lopen om met de koning g5 te kunnen bereiken. Daarna was het makkelijk.

Die nederlaag had waarschijnlijk invloed op het spel van Caruana in de tweede partij. De variant van de twaalfde matchpartij werd herhaald, maar dit keer koos Carlsen voor 11…Db8 in plaats van 11…Lf5. Wit kwam daarna wat beter te staan maar het plan met c5 en c6 (in plaats van rustig doorontwikkelen) was wat te haastig, ook al zag het er heel natuurlijk uit. Vrijpion op c6, goed gedekt, paard op d5, het leek mooi, maar de witte koning stond nog op e1 en na 25…e4! was 26…Pe5 een vervelende dreiging. Na 27.Ld4 was er nog niet veel aan de hand geweest; Caruana moet een misrekening gemaakt hebben, want 27.c7? kon gewoon geslagen worden en twee zatten later gaf hij op.

Lees meer >

Caruana houdt elfde partij ondanks minuspion soepel remise


De elfde partij van de WK-match heeft dezelfde uitslag als de eerste tien partijen gekregen. Na een Russische opening ontstond een eindspel waarin Carlsen een pion meer, maar vanwege ongelijke lopers waren de winstkansen erg klein. Caruana verdedigde het goed en dus is de stand nu 5.5-5.5.

Tot vandaag had Carlsen twee keer met 1.c4 geopend, twee keer met 1.d4 en één keer met 1.e4. Dus wat kwam er vandaag op het bord? 1.b4! En in tweede instantie: 1.e4! Caruana verdedigde zich weer met het Russisch en Carlsen koos voor de variant met 5.Pc3. De opzet van zwart daarna (met korte rokade en paard naar f6) is niet ongebruikelijk, maar toch werd Carlsen verrast. Hij koos daarna voor veiligheid. De afwikkeling die op het bord kwam had hij naar eigen zeggen wel gezien, de combinatie van dat hij zich niet helemaal comfortabel voelde na de opening en van dat het een klein voordeel opleverde deed hem besluiten en voor te gaan. Het kleine voordeel was om precies te zijn een pion meer, maar wel in een eindspel met ongelijke lopers. Het enige waar zwart op moest letten was dat wit geen vrije h-pion zou kunnen maken. Dat deed Caruana en dus werd het remise.

Lees meer >

Geblesseerde Carlsen ondanks voordeel niet verder dan remise

Ook de negende partij van de wereldkampioenschapsmatch is remise geworden. Carlsen kreeg met wit eindelijk wat voordeel, maar na het iets te haastig opspelen van zijn h-pion kon Caruana het voordeel neutraliseren, al bleef de wereldkampioen het nog lang proberen. De stand is nu 4.5-4.5.

 

Het nieuws van de dag (of eigenlijk was gisteren) was dat Carlsen een blauw oog heeft opgelopen. “The match is heating up” schreef hij op zijn Instagram, al was de oorzaak niet een mep van Caruana maar een ongelukkige botsing tijdens het voetballen.  Dit was het resultaat:

Bij het schaken had hij er naar eigen zeggen geen last van. Voor de tweede keer koos hij voor het Engels en hij waarin hij met 9.Lg5 een verbetering op de vierde partij had voorbereid. Caruana reageerde door op c3 paarden te ruilen maar wit kreeg zo wel een versterkt centrum en even later had wit twee centrumpionnen en zwart nul. Toen moest Caruana een keuze maken: een klein minnetje zonder een duidelijk plan, of een iets minder kleine min maar met ongelijke lopers en wel een duidelijk plan?

Lees meer >

Giri gedeelde eerste in China, Tiviakov blij met verlies Liren

Het wereldkampioenschap schaken domineert het nieuws. Maar er is nog ander Nederlands schaaknieuws. Zo werd Anish Giri gedeeld eerste in de Shenzhen Masters met 5 uit 9. Na Tata is dit het tweede supertoernooi waar Anish Giri dit jaar de eerste plaats deelt. Giri speelde zijn eerste 9 partijen remise en won in de laatste ronde van Radoslaw Wojtaszek. Wojtaszek won in oktober nog het Isle Of Man toernooi voor onder andere Vachier-Lagrave, Giri, Aronian, Kramnik en Karjakin. Het Shenzhen toernooi werd gekenmerkt door veel remises: 80%. De performance rating van Anish Giri was 2798 en dus goed. Anish zal samen met Peter Svidler en Alexander Grischuk commentaar geven voor chess24.com op de laatste 4 partijen en eventuele playoffs van het WK in Londen. Mis het niet: het zal goed en geestig zijn! De negende partij is a.s. woensdag om 16:00 Nederlandse tijd. 

Lees meer >

Zevende partij ook remise

Ook de zevende partij tussen Carlsen (wit) en Caruana is remise geworden. In een Geweigerd Damegambiet kreewg wit nauwelijks voordeel. Uiteindelijk ontstond een eindspel van paard tegen loper waarin beide spelers niets konden ondernemen. De stand is nu 3.5-3.5.

Hoewel de partij van vandaag de gemiddelde volger weinig tot verbeelding zal spreken, zullen theoretici hem wel heel interessant vinden. Caruana introduceerde namelijk in het Geweigerd Damegambiet met 5.Lf4 een idee dat nauwelijks op hoog niveau was geprobeerd: 9…Da5 10.Pd2 Dd8!? Carlsen dacht lang na om te proberen voordeel voor wit te vinden maar koos uiteindelijk voor een voorzichtige voortzetting die hem wat minieme druk gaf. “Too soft” noemde hij het na afloop. Hij had wel ambiteuzere voortzettingen gezien (met Pce4) maar zag dat dat ook riskant was. En hoewel hij dat niet zei: wellicht speelt ook een rol dat 6-6 voor hem geen slechte uitslag is. Laat Caruana maar risico’s nemen! Al zei hij achteraf wel “Misschien had ik er toch voor moeten gaan.”

Lees meer >

Caruana mist winst in moeilijk eindspel

In de zesde partij moest wereldkampioen Carlsen met wit tot het uiterste gaan om niet te verliezen. Na een rustig begin was hij vlak voor de tijdcontrole in de problemen gekomen en kwam hij uiteindelijk in een eindspel terecht van loper en twee pionnen tegen paard, loper en één pion. Wit had een vesting; echter geen makkelijke en na een fout had zwart de vesting kunnen kraken. Caruana zag het ook niet waarna wit alsnog de vesting kreeg. De stand na zes partijen is daarom nog steeds gelijk.

 

Voor het eerst deze match kwam het Russisch op het bord. Carlsen koos voor een rustige variant, tot ergernis van sommige schaakfans (“Ah nee! De2… Ik haak meteen af.”). De2 geldt dan ook als de slappe variant tegen het Russisch, vergelijkbaar met de ruilvariant tegen het Frans. Maar was het niet Kasparov die aantoonde dat die variant minder onschuldig is dan het lijkt? En dat geldt ook voor De2. Of nouja, de huidige wereldkampioen wist het niet zo goed aan te tonen. Dat kwam vooral omdat Caruana zich goed verdedigde en op het juiste moment actief werd met 21…c5. Carlsen had niet snel genoeg door dat hij niet de enige met een plan was en zwart kreeg het iniatief.

Lees meer >

Vijfde matchpartij remise ondanks kwistig geoffer van pionnen

Ook de vijfde matchpartij is remise geworden, maar weer bepaald niet zonder strijd! Beide spelers offerden in weer een Rossolimo diverse malen een pion en kwamen om de beurt een pion voor. Er waren ook kleine kansen voor zowel wit als zwart , maar remise was toch het meest logische resultaat. De stand in de match is nu 2.5-2.5

 

Er zijn vrij veel rustdagen deze match (één na elke twee speeldagen). Hoe kom je zo’n rustdag door? Caruana was mogelijk bezig de schade op te nemen van de gelekte voorbereiding. Carlsen deed wat hij wel vaker doet tijdens rustdagen: voetballen! Op de foto ziet u hem in actie op een veldje in Londen.

Met hernieuwde energie begon hij aan de vijfde matchpartij waarin een strijd ontstond die ook wel eens ontstaat als twee mensen heel graag de bar- of restaurantrekening willen betalen. In plaats van “Ik betaal!” “Nee, ik betaal.” “Ik sta erop, ik betaal!” “Onzin, ik betaal gewoon” etc. werd het

Lees meer >