In de schijnwerpers: GM Loek van Wely

27 oktober 2026 13:17 1

Foto: Harry Gielen

In de schijnwerpers: GM Loek van Wely

De nummer drie van Nederland heeft een imposante carrière achter de rug. Hij deed lang op het hoogste niveau mee en kroonde zichzelf maar liefst acht keer kampioen van Nederland. Daarnaast won hij nog tal van (open) toernooien. Hij is niet alleen bij het schaken actief, maar heeft nog diverse andere hobby’s. Maar dat is nog niet alles: hij was ook politiek actief, waaronder vier jaar als senator in de Eerste Kamer. Kortom: hoog tijd voor een boeiend gesprek!

 

Wanneer ben je begonnen met schaken en wie heeft het je geleerd?

Ik begon met schaken toen ik vier was. Mijn vader heeft me toen wat regels uitgelegd. Daarna ben ik gewoon doorgegaan. Ik kon het weliswaar nog niet lezen, maar met de boekjes van Hans Bouwmeester kon ik het een en ander toch begrijpen. Vervolgens ben ik elke dag met schaakbord en stukken naar de kleuterschool gegaan om tegen de zuster te spelen, tot ik naar de lagere school ging. Daar was een schaakclubje met onze leraar Marcel van Niftrik. Daardoor ben ik een beetje in het circuit terechtgekomen.

 

Vervolgens kwam Herman Grooten in beeld?

Daarna ben ik een aantal keer bij Herman Grooten langs geweest. Die woonde in Uden, dat was op fietsafstand vanaf Heesch (ca. 15 km) waar ik toen woonde en ook geboren ben. Marcel van Niftrik vroeg aan Herman:

“Ik heb een talentvolle jongen, kan die een keer bij jou langskomen?”

Dus ben een aantal keren bij Herman langs geweest om schaakoefeningen te doen. Enige tijd later kwam ik vanwege mijn resultaten bij de Nederlandse Kampioenschappen Jeugd bij Cor van Wijgerden terecht.

Lees meer >

Recensie: A Killer Guide to Attacking Chess

9 oktober 2026 10:11 0

Jacob Aagaard is bepaald geen onbekende in het schrijverschap. Hij schreef al zo’n slordige 25 tot 30 schaakboeken. Daarin passeerden talloze onderwerpen de revue. Maar daarbij bleef dit boeiende onderwerp een tikkeltje achter voor zover ik het kan zien. Er is wel een boek met als titel “Attack & Defence” (niet meer leverbaar) en als we verder in de geschiedenis duiken komen we ouder  materiaal tegen: “Attacking Manual 1 en 2”, maar ook die boeken zijn niet meer leverbaar. Het werd dus hoog tijd voor iets nieuws.

Iets nieuws? Het wordt een compleet nieuwe serie. Over dit boek schrijft Aagaard dat hij het aantal varianten beperkt heeft gehouden en dat het makkelijk leesbaar moet zijn zonder schaakbord of computer. Dus met veel diagrammen. Wat mij betreft is hij daarin prima geslaagd. Het probleem met veel schrijfsels van sterke schakers is regelmatig dat ze je doodgooien met een zee aan varianten, maar daarbij veel te weinig verbale uitleg geven. Voor hen zijn de dingen vaak vanzelfsprekend, maar niet voor de gemiddelde clubschaker. De auteur is niet in deze valkuil gestapt. Zelf kan ik het zonder bord allemaal goed volgen.

Een ander positief punt is dat hij ook duidelijk onderscheid maakt naar allerlei verschillende aspecten van het spel. Bijvoorbeeld: is tactiek hetzelfde als aanvallen?

Lees meer >

Oezbekistan wint bij de heren en China bij de dames. Pijnlijke nederlagen voor Nederlanders

27 september 2026 14:05 16

Oezbekistan maakte in de laatste en beslissende ronde geen fouten en won met 2½ – 1½ van Oekraïne. Nummer twee India kwam niet verder dan een gelijkspel tegen Hongarije. Het is na eerder goud in 2022 en brons in 2024 de tweede keer dat de Oezbeken met de gouden medaille aan de haal gaan. Daarmee lijkt het er definitief op dat ze een van de sterkste schaaknaties in de wereld zijn.

Uiteraard hebben ze ook een grote troef in handen met Sindarov. Die gaat binnenkort in Genève voor de wereldtitel. Overigens lijkt het er op dat wereldkampioen Gukesh zich wat heeft hersteld. Hij behaalde met 8½ uit 11 een prima score. Dus wie weet wat die match ons nog gaat brengen.

Voor ons was er helaas geen goed nieuws. Beide teams gingen onderuit. De stand aan de top:

Land Matchpunten TB
1. Oezbekistan 20 455,5
2. India 18 405,5
3. Duitsland 18 386,5
16. Nederland 15 342,5

China won bij de dames gevolgd door Kazachstan en India.

Heren: Nederland – Duitsland  1½ – 2½

Het was deze week de tweede confrontatie met onze Oosterburen. Bij de voetbalinterland kwamen we er met een gelijkspel vanaf. Maar op de 64 velden ging het mis. Dat moet vooral zuur zijn voor Jorden. Want hij was aan een heel goed toernooi bezig en had uitzicht op een zeer hoge score. Ondanks zijn verlies in de laatste ronde behaalde hij een TPR van 2798 en won hij de zilveren medaille voor bord 2. Kortom: een uitstekende prestatie. In zijn partij tegen Bluebaum ging het tot de 26e zet gelijk op. Maar in de volgende stelling tastte Jorden mis.

Lees meer >

Tegenvallende resultaten

24 september 2026 23:44 12

Woensdag was een vrolijke dag voor de Nederlandse dames en heren. Donderdag was er helaas minder goed nieuws. De heren speelden gelijk tegen Armenië en de dames gingen hard onderuit (1-3) tegen Oezbekistan.

Heren: Nederland-Armenië 2-2

Op grond van de gemiddelde rating van beide teams mochten we hopen op een overwinning. Aan beide topborden was Nederland qua rating duidelijk favoriet en ook op de andere borden was het ratingverschil in ons voordeel (totaal gemiddeld +49 punten). Maar zo zie je maar weer: rating zegt lang niet alles. Of om een andere bekende term er bij te halen: resultaten uit het verleden zijn geen garantie voor de toekomst.

Lees meer >

In de schijnwerpers: Jaap van den Herik

25 augustus 2026 11:10 8

Foto: Harry Gielen

In de schijnwerpers: Jaap van den Herik

Lang voordat kunstmatige intelligentie het nieuws beheerste, zag Jaap van den Herik de toekomst al haarscherp voor zich. Als talentvol schaker boekte hij op jonge leeftijd de nodige successen, maar velen kennen hem vooral als de bevlogen commentator die samen met Lex Jongsma van elke schaakanalyse een voorstelling maakte. Entertainment én inhoud, dat was hun handelsmerk.

Toch lag zijn echte passie bij de opkomst van de schaakcomputer. Waar de buitenwereld lachte om het idee dat een machine ooit de mens zou verslaan, bleef pionier Jaap standvastig: de computer zou uiteindelijk de bovenliggende partij worden. Het kostte iets meer tijd dan hij zelf dacht, maar zijn vooruitziende blik bleek meedogenloos juist.

Lees meer >

Recensie: 1001 Chess Endgame Exercises for Club Players

7 augustus 2026 11:23 0

Thomas Willemze heeft al een flink oeuvre aan opgaven­boeken op zijn naam staan. U kunt dit boek beschouwen als de opvolger van “1001 Chess Endgame Exercises for Beginners”. Het patroon dat hij volgt is globaal hetzelfde. Thomas geeft in enkele pagina’s lekker kort en bondig uitleg. Vervolgens gaat de lezer zelf aan de slag met de opgaven.

Ik realiseer me dat wat ik nu schrijf niet helemaal klopt. Thomas zet de lezer meteen aan het werk met een serie van 60 opgaven, variërend van mat zetten, stukwinst en verdedigen. Het is een niet al te moeilijke binnenkomer. Maar wel lekker om even op te warmen. Daarna wordt het al snel een stuk lastiger.

Lees meer >

Recensie: Een eenvoudig spel

22 juli 2026 16:26 0

Mijn eerste reactie was: leuk een verhalenbundel dan hoef ik eventjes geen lastige stellingen en talloze moeilijke varianten uit te pluizen. De tweede gedachte was: wie weet lees ik het boek deze keer wel helemaal uit! Want ik moet bekennen dat het lot van talloze schaakboeken in mijn boekenkast er eentje is van een zekere mate van verwaarlozing. Die tweede gedachte is waarheid geworden. Ik heb het boek helemaal uitgelezen en dat was wat mij betreft een groot genoegen.

Als u de omslag leest, zou het u toch op andere gedachten kunnen brengen. Want het zijn columns en artikelen die ooit eerder zijn verschenen. Maar daar heeft Paul van der Sterren het niet bij gelaten. Hij heeft alle verhalen van een inleiding voorzien. Daardoor ontstaan tal van nieuwe perspectieven. Dat is juist het leuke aan dit boek. Overigens is de kans groot dat zelfs fervente alleslezers lang niet alle columns onder ogen hebben gehad. Zelfs als dat wel het geval is, dan is het toch leuk om dingen uit een – overigens nou ook weer niet zo heel ver – verleden nog eens tot je te nemen.

Lees meer >

In de schijnwerpers: IM Thomas Willemze

9 juni 2026 9:00 0

Foto: New In Chess

Thomas is een sterke schaker, maar ik vermoed dat velen hem vooral kennen van zijn boeken en Chessable-courses. Thomas begon al vroeg met het geven van schaaktrainingen en heeft jong en oud beter leren schaken. Zijn grote kracht is vooral het begrijpelijk maken van moeilijke concepten.

 Kun je me iets meer vertellen over jouw schaakachtergrond, bijvoorbeeld hoe heb je het geleerd en van wie heb je het geleerd en wanneer het serieus werd?

Ja, van wie precies, dat vind ik lastig om exact te herinneren. Het zou zomaar van mijn vader geweest kunnen zijn of misschien van mijn broer, dat weet ik niet meer. Wat ik wel weet is dat ik op mijn zesde verjaardag lid mocht worden van ‘Op Eigen Wieken’ een schaakclub bij mij in de buurt in Leiden – daar kom ik vandaan. Daar ben ik ooit begonnen. Mijn broer – Jeroen was daar al lid. Die is drie jaar ouder dan ik. Je moest zes zijn, of er was een wachtlijst. Het was toevallig op mijn zesde verjaardag dat ik daar mocht beginnen. Dus dat is wat ik me met name heel goed kan herinneren.

Daar heb ik heel lang gespeeld. Tot mijn twaalfde of dertiende was ik er lid. Je had daar een hele leuke groep ouders en heel veel enthousiaste kinderen. Dat was echt wel een perfecte plek om terecht te komen. Rob Brunia die liep daar ook al heel snel rond als jeugdtrainer. Hij heeft daar de stappenmethode geïntroduceerd en er voor gezorgd dat iedereen veel en enthousiast aan het schaken was.

Lees meer >

125 jaar Max Euwe: Een bijzondere middag in het teken van de wereldkampioen

21 mei 2026 16:02 0

 

Foto: Jeroen van den Berg

Afgelopen woensdag was een bijzondere dag. Het was op de kop af 125 jaar geleden dat Max Euwe op 20 mei 1901 werd geboren. Een uitstekende reden voor het Max Euwe Centrum om hier uitgebreid bij stil te staan. Jaap van den Herik nam de aftrap van de middag voor zijn rekening met een mooie lezing over Max Euwe.

Belangrijke elementen in dit verhaal waren hoe Euwe over bepaalde zaken dacht, er mee omging en wat zijn belangrijkste motivaties waren. Beide heren hebben elkaar goed gekend.

Die motivatie was namelijk best bijzonder: Euwe had de droom om hoogleraar in de wiskunde te worden, en was er niet zozeer op gebrand om de absolute schaaktop te bereiken. Het mooie is dat uiteindelijk beide dromen werkelijkheid werden.

Lees meer >

In de schijnwerpers: IM Nico Zwirs

12 mei 2026 11:00 2

Foto: Frans Peeters

Nico werd met zijn team Apeldoorn 1 kampioen van de Meesterklasse. Met een score van 6 uit 9 en een TPR van 2545 had hij daarin een belangrijk aandeel. Maar dat is niet het enige. Sinds enige tijd geeft hij trainingen en heeft hij via ChessBase al een flink oeuvre aan schaak-DVD’s opgebouwd.

 

Kun je me wat meer vertellen over je schaak­achtergrond, bijvoorbeeld hoe en wanneer je begon?

Mijn moeder leerde me schaken toen ik acht jaar was. Op de basisschool deed ik het best wel goed, dus zij dacht:

“Het is leuk om Nico eens een niet-schoolse uitdaging te geven.”

Dat werd schaken. Ik vond het meteen leuk en wilde overal waar ik kwam tegen mensen spelen, zoals bij mijn tante of op de buitenschoolse opvang. Al snel ontdekte ik dat er op mijn basisschool op dinsdagavond schaaklessen werden gegeven. Als je een achtjarige jongen bent en je kunt iets redelijk goed, dan ben je al gauw enthousiast. Zo is het ooit begonnen.

Lees meer >