De heren verliezen de controle, dames richten zich op (update)
Nadat ik mij begin van dit jaar noodgedwongen moest terugtrekken als coördinator van de verslaggeving en de boekenrubriek, was ik maar al te blij dat ik in Wijnand Engelkes een zeer waardig opvolger heb gevonden. Dankzij zijn onbezoldigde coördinatiewerk mogen de bezoekers van Schaaksite zich bij alle grote evenementen verheugen op actuele verslaggeving en ook regelmatig zien we recensies verschijnen van actuele boeken. Als er dan soms een handje extra nodig is om omdat er een gaatje is gevallen in het rooster van de verslaggeving van de Olympiade, ben ik wellicht de laatste om dan de handschoen niet op te nemen. Vandaag was het zo’n dag en daarom ben ik bezig geweest om alle partijen van de Nederlanders eens aan een nader onderzoek te onderwerpen.
Oezbekistan 2 – Nederland (© Fide | foto Michal Walusza)
Waar we tegenwoordig gebruik kunnen maken van Stockfish 19 is het verschil tussen al die verschillende Stockfish-versies voor het blote menselijke oog niet waar te nemen. Bij het naspelen van de partijen via Lichess.org valt me telkens op hoeveel dubbelvraagtekens (??) er worden uitgedeeld bij de analyse van de partijen. Hoewel ik Lichess een sympathiek platform vind, mogen ze wat mij betreft wat minder scheutig zijn met al die vraagtekens. Als de engine naar bijvoorbeeld +6 springt, is dat een huizenhoog gewonnen stelling. O ja? Op het niveau van Stockfish 19 dus, maar die heeft zo’n duizelingwekkend hoge rating dat ook de sterkste schaker ter wereld (Magnus Carlsen) daar in de verste verten niet aan kan tippen. Dus bij +6 na een paar dubbelvraagtekenzetten (mooi woord voor scrabble) wil nog niet zeggen dat de mens een dergelijk voordeel eventjes omzet in winst. Zelfs niet als je grootmeester bent en Jorden van Foreest heet bijvoorbeeld.
Want laat ik maar eens beginnen met de avontuurlijke en fantastische partij die hij vandaag afleverde. Ik heb geprobeerd deze analyse met het ‘menselijke oog’ samen te stellen en sommige varianten en mogelijkheden domweg weg te laten, omdat die de speler van vlees en bloed soms (letterlijk) boven het hoofd groeien. In dat licht bezien is het doodzonde dat Jorden zichzelf niet wist te belonen voor zijn inventieve schaak. Een tweetal pionoffers leidde tot een felle aanval op de zwarte koning en toen Van Foreest er ook nog een stuk tegenaan gooide, leek hij snel succes te hebben. De tegenstander hing met de moed der wanhoop in de touwen en nadat die een kwaliteit had moeten inleveren, had Jorden twee pionnen voor de kleine kwaliteit en nog altijd een stormachtig initiatief. Eén van die pionnen was de verre a-pion en helaas raakte hij die kwijt, kreeg daar wel de zwarte h-pion voor terug. Maar toen speelde de strijd zich op één vleugel af en daarin was het vinden van een geforceerde winst eigenlijk nauwelijks te doen. Stockfish weet er wel raad mee, maar ja….
Lees meer >
Op zaterdag 11 april mochten alle teams in de 
De laatste jaren begeef ik mij samen met onze zoon Tommy naar diverse toernooien in Nederland. Vooral omdat hij vanaf 2023 zeer gemotiveerd is geraakt voor ons mooie spel en dit jaar ook zijn progressie in ratingcijfers uitgedrukt ziet worden, speelt hij regelmatig in de top van het vaak niet geringe deelnemersveld mee.
Jarenlang gaf ik les aan clubschakers. Het waren cursussen die ik zelf organiseerde in mijn toenmalige woonplaats Eindhoven. Een zaaltje was zo geregeld, maar vervolgens begon de werving en dat was – dacht ik – niet zo eenvoudig. Achteraf bleek dat, zeker in het begin, mee te vallen omdat er juist bij veel clubschakers een grote behoefte bestaat aan het krijgen van schaaktraining. Dus toen ik de aankondiging voor een schaaktraining op een paar websites had gezet en er ook in geslaagd was om flyers bij de grote verenigingen te verspreiden, bleken er snel zo’n 20-25 schakers bereid te zijn om naar Eindhoven te komen voor een doordeweekse trainingsavond van 2½ uur waarin uiteraard de nodige interactie en diverse oefenvormen op het menu stonden. Voordat ik mijn leerplan voor acht avonden en de specifieke invulling (inclusief werkvormen) begon uit te werken, nam ik contact op met de KNSB om er eens achter te komen wat nou de gemiddelde rating was van de bij de bond aangesloten leden. Normaal delen zij dit soort gegevens niet (en terecht!) maar er kon mij meegedeeld worden dat de speelsterkte tussen 1500 en 1600 zat. Ik had daar al zo’n vermoeden van, maar het was een duidelijk signaal dat veel trainers veel te moeilijke stof aanbieden aan het gros van de mensen. Dat ging ik anders doen! Moeilijke onderwerpen makkelijker maken en uiteraard differentiëren in de oefeningen. Voor de betere schakers tijdens dit soort cursussen had ik aparte kaartjes of bladen met oefeningen klaarliggen. De intentie was wel om de groep op de gemiddelde speelsterkte te bedienen tijdens de instructie. Deze cursussen heb ik zo’n 20 jaar volgehouden met afwisselende bezettingen.
Vorig jaar tijdens het toernooi van Hoogeveen stapte er voorafgaande aan een ronde ineens een heer op mij af, stelde zich voor, vertelde dat hij een kleine serie schaakboeken in eigen beheer aan het ontwikkelen was, of ik een recensie wilde schrijven over (of meer) van deze boeken. Hij had al een eerste boek 
Wanneer wordt het schaken een volkssport? Dat vroeg ik me serieus af na de afgelopen zondag (25 januari) toen zich een gedenkwaardig moment voordeed bij de Masters. Ondanks een zeer matige start was onze ‘overgrootmeester’ (zoals we Anish Giri zo langzamerhand wel mogen noemen) bezig aan een comeback. In de ronde ervoor had hij de wereldkampioen, Dommaraju Gukesh aan zijn zegekar gebonden en in de achtste ronde speelde Giri – wederom met zwart – een uitstekende partij tegen de Oezbeekse topspeler Nodirbek Abdusattorov.
