Columns

Dichter bij Schaken (1) – zelf schaiku’s maken

De coronatijd is een zorgelijke en onzekere tijd. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie is het belangrijk om in zo’n situatie ook te kunnen ontspannen en vermaken. De spelletjeswinkels hebben het drukker dan ooit. Ganzenborden is weer in, maar pen en papier kunnen al voldoende zijn.

Sinds het ontstaan van het schaakspel heeft men zich bezig gehouden met het maken van verzen, gedichten en poëzie geïnspireerd door ons koninklijke spel.

In de tweede helft van de vorige eeuw kwamen er regelmatig bundels uit met schaakgedichten. Denk bijvoorbeeld aan de bundels van oud-KNSB-bestuurder ir. P.J. Torbijn.

In onze nieuwe eeuw is hiervoor relatief weinig aandacht meer. Op onze site hebben we aandacht besteed aan schaakgedichten bij de kroning van onze nieuwe koning en bij het NK Schaken van 2017. Ter gelegenheid van dit NK werden acht bekende dichters uitgenodigd om een poëtisch portret te maken van de acht deelnemers. Onder deze dichters Tsead Bruijnja (nu Dichter des Vaderland) en Saskia Stehouwer (winnaar C. Buddingh’ prijs). In Matten werd in iedere editie een schaakgedicht opgenomen en in 2006 kwam in opdracht van de organisatie van het Essent Schaaktoernooi Hoogeveen een tweetalig schaak/poëzieboekje tot stand.

In onze nieuwe serie ‘Dichter bij Schaken’ willen we aandacht besteden aan verschillende vormen van schaakgedichten. Naast het publiceren van bestaande en nieuwe gedichten ook nadruk op het zelf maken van gedichten We beginnen in deze eerste aflevering met de haiku, een creatieve en leuke uitdaging voor iedereen!

Wat is een haiku?

Lees meer >

Bijna 50 zelfgemaakte haiku’s

Direct na de aankondiging in het Jekaterinen Journaal (7) werd ik verrast door het ruim ‘posten’ van zelf gemaakte haiku’s door onze bezoekers. Bijna 50 en hier in onze Hall of Fame (proefbestand) te lezen.

In het eerste artikel van onze nieuwe serie ‘Dichter bij Schaken’ geven we de officiële aftrap van onze actie zelf schaakhaiku’s maken en we noemen ze ‘schaiku’s’.

Gezamenlijk moeten we, zoveel als mogelijk is, trachten tot enkele afspraken te komen. Er zijn zoveel manieren waarmee haiku’s worden. Hieronder een voorzet.

Lees meer >

“Quarantaine” door Theo Mooijman. Column van Schaakvereniging Promotie.

Wij zitten in vrijwillige quarantaine. Nou, ja, vrijwillig is het niet helemaal. Onze kinderen dringen daar op aan. “Jullie zitten in de risicogroep, neem geen onnodig risico’s” dat wordt ons ingepeperd.
Vooral door onze dochter die in de zorg werkt. Wij krijgen dagelijks controle door haar. Telefonisch of via Skype. “Je gaat toch nergens naar toe, hè?” “Wij doen wel boodschappen als je wat nodig hebt”. Dat laatste vinden wij heel lief,

Lees meer >

“Marcel Duchamp in Uruguay” door Hans Meijer

Er worden ons steeds meer reisbeperkingen opgelegd vanwege het coronavirus. Maar Hans neemt ons in zijn column mee naar verre oorden.

Misschien moet ik volgend jaar maar eens naar Uruguay gaan. Met Bernard Bannink was ik er in maart 2018 vlakbij. Ons plan was de snelle veerboot van Buenos Aires naar Montevideo te nemen maar uiteindelijk ging dit niet door. Wij moesten verder naar Mar del Plata waar strand en schaaktoernooi op ons wachtten.

Lees meer >

“Schaak-opa” door Manuel Nepveu

Mijn kleinzoon werd geboren op Anti-Kerst 2014. De kersverse ouders stonden (en staan) van dat moment af aan voor de taak om het metabolisme van het wezentje structureel te ondersteunen en dat voor de komende paar decennia. Maar niet alleen ondersteuning van dat metabolisme, ook het aanbieden voor stimuli voor het onwijs krachtige sponsje in die lieve hersenpan zou en zal in eerste instantie op hen neerkomen. Opvoeden heet dat.

Lees meer >

“Oudemannensport” door Jan Willem Duijzer

Een clubgenoot verzuchtte onlangs dat de invoering van het increment voor hem een reden zou kunnen zijn om te stoppen met schaken. Hij is een goed en fervent snelschaker, ook op internet, en hecht enorm aan de rol van de klok als scherprechter. Hoewel ik zelf uit eigenbelang het increment wel kan waarderen, begrijp ik zijn standpunt. Grootste negatieve effect van het increment is dat het nemen van risico’s in de tijdnoodfase minder aantrekkelijk is geworden.

Lees meer >

Hall of Fame

Overzicht  schaiku’s – haiku’s over schaken

Organisatie: St. Het SchaaKKasteeL & Schaaksite.nl              

bijgewerkt op: 29 maart 2020                       door: tk

 

Dennis Ruijgrok,

U staat zo dichtbij.

De koning vraagt om afstand.

De dame kucht: “mat”.

01

Dimitri Reinderman, Amsterdam

Schaken in Rusland

terwijl de wereld stil staat

ze komen niet thuis.

Lees meer >

“Handoperatie” door Theo Mooijman

Mijn echtgenote diende een kleine chirurgische ingreep te ondergaan aan haar hand. Na het vruchteloos doorlopen van het hele protocol van huisartsbezoeken en behandelingen door de, fysiotherapeut, waren we zo ver dat de mini-operatie toegestaan werd. We hadden ons al mentaal voorbereid op de lange wachtlijsten bij het ziekenhuis, maar alras bleek dat niet nodig. Wij kregen te horen dat zij in een particuliere kliniek kon worden geholpen. De doktersassistentie had al het nodige voorwerk verricht en mijn echtgenote kon de eerstkomende donderdag al terecht voor het gesprek.

Lees meer >

Schaken is oorlog, maar ook een spel

Schaken is een oorlogsspel. Winnen, verliezen of gelijk spelen. Een zero sum game. Dat bedacht ik me toen ik rondliep in Wijk aan Zee tijdens het Tata Steel Toernooi. Na afloop van het toernooi zal een deel van de spelers blij zijn geweest met de gewonnen Elo-puntjes, teleurgesteld zijn over de verloren rating, of tevreden zijn omdat ze ongeveer gepresteerd hadden op het veronderstelde niveau. Maar met zijn allen zijn die spelers er niet beter op geworden,

Lees meer >

“Berry Withuis in Bolivia” door Hans Meijer

De (iets) ouderen onder ons kennen de naam Berry Withuis nog wel.

Berry Withuis (1920-2009) was een overtuigd communist die nog op zijn sterfbed de fascisten vervloekte. Zijn zoon heette echter Max, naar Max Euwe, en niet Marx, en de hond van de familie Withuis heette Fide, naar de wereldschaakbond, en niet Fidel, want boven alles was Withuis schaker. Hij was een mij overigens onbekende schaker wiens naam ik vreemd genoeg op allerlei plaatsen tegenkwam. Als eindredacteur op de voorpagina van Schakend Nederland in de jaren 1974 en 1975, in lijstjes van simultaangevers in het Vroom & Dreesmann (V&D) simultaancircuit, in boeken van Max Pam, Hans Bouwmeester, Genna Sosonko en Hans Ree, in artikelen van Jan Timman en Lex Jongsma in het schaaktijdschrift Matten en in een stukje van Frits Hoorweg over de oprichting van Schaakbulletin. Berry Withuis bleef voor mij echter een enigma tot ik Raadselvader (2018) en De oorlog van mijn vader (2017) van zijn dochter Jolande Withuis las. Hans Bouwmeester omschreef Withuis als een onvermoeibaar schaakspeler, schaakschrijver en schaakorganisator. Gedurende tientallen jaren draaide de Nederlandse schaakwereld om Berry Withuis (en Max Euwe). Als ergens serieus geschaakt werd was Withuis nooit ver weg.

Lees meer >