Mooie zetten en Bloopers

New In Chess Yearbook nieuwtje van het jaar

Wat doe je als je een 2600-speler bent en met Zwart tegen een 16-jarig supertalent (rating 2700) moet spelen, die bekend staat als een expert in het Konings-Indisch? Je verslaat hem met Zwart in het Konings-Indisch door het Nieuwtje van het Jaar (een dame-offer) achter het bord te vinden!

Ieder jaar kiezen de New In Chess Yearbook lezers het Nieuwtje van het Jaar.  In het net verschenen Yearbook 134 werd de winnaar over 2019 bekend gemaakt. Murali Karthikeyan won de prijs voor zijn dame-offer in zijn partij tegen Alireza Firouzja. De jonge GM uit India kreeg meer dan 60 procent van de stemmen en liet nieuwtjes van Magnus Carlsen, Alexander Grischuk en Wesley So ver achter zich.

Lees meer >

Gespot 94 Bordvisie

Bij het grasduinen in schaakboeken, het doorbladeren van schaaktijdschriften, het surfen op het internet, het bekijken van schaakfilmpjes valt het oog wel eens op interessante stellingen, bijzondere voorvallen, geniale zetten en grappige blunders. In deze rubriek wil ik u die graag voorleggen. Bent u ook iets tegengekomen? Laat het ons weten.

 

“Je wordt ouder papa”. Dit beroemde nummer van de Brabantse artiest Peter Koelewijn (een versie uit 2018 valt te zien en te beluisteren op YouTube) lijkt ook van toepassing op schakers die een bepaalde leeftijdsgrens zijn gepasseerd. U begrijpt het al, dit wordt gedeeltelijk een autobiografisch betoog. Maar wellicht met herkenbare componenten van problemen waar veel clubschakers mee worstelen: bordvisie! Wat dit fenomeen inhoudt en met wat voor soort obstakels veel spelers, maar in het bijzondere oudere schakers, soms kunnen worstelen, hoop ik met de volgende voorbeelden te laten zien.

Voordat hier meer over uitgeweid wordt, wil ik u graag de volgende twee fragmenten voorleggen uit partijen die ik iets meer dan een jaar geleden speelde en vorige week nog, tijdens de Tata Steel tienkampen.

Grooten, Herman – Van den Doel, Erik

Deze partij werd in november 2018 gespeeld in een wedstrijd in de Meesterklasse tussen Charlois/Europoort en De Stukkenjagers. Het diagram geeft het kritieke moment in de partij aan. Ik voelde op mijn sloffen aan dat ik hier iets moest hebben. Mijn tegenstander, die al vanaf zet 11 over weinig tijd beschikte, had hier nog iets als 2 à 3 minuten. Zelf had ik vanaf zet 20 ongeveer zo’n 15 minuten meer op de klok. Nu moest ik dat voordeel gaan uitbuiten, maar er diende concrete berekeningen gemaakt te worden, meestal niet eenvoudig en zeker niet een sterke grootmeester.

Lees meer >

Zelfde Stockfish, zelfde diepte, andere computer: zelfde beste zet?

Het nieuwtje 7.h4 van Dubov / Foto: Fide (Lennart Ootes)

Als je een tragere computer hebt, maar deze meer tijd geeft om dezelfde diepte te bereiken, denk je dat de engine dan uiteindelijk dezelfde aanbeveling zal geven? Als je gebruik maakt van Stockfish op een website, zoals chess.com, of in een app, zoals Follow Chess / Analyze This, vertrouw je dan louter op de analysediepte voor de kwaliteit van je analyse of kijk je ook naar andere factoren? Door de vraag te stellen is hij wellicht retorisch geworden: een langzamer device kan je inderdaad een andere aanbeveling op dezelfde diepte geven en ik zal dit illustreren met het volgende fascinerende voorbeeld.

Positie na 7. h4

Lees meer >

Gespot 93: Pal Benko en de ‘Fischer Challenge’

Bij het grasduinen in schaakboeken, het doorbladeren van schaaktijdschriften, het surfen op het internet, het bekijken van schaakfilmpjes valt het oog wel eens op interessante stellingen, bijzondere voorvallen, geniale zetten en grappige blunders. In deze rubriek wil ik u die graag voorleggen. Bent u ook iets tegengekomen? Laat het ons weten.

Op 26 augustus van dit jaar is de beroemde grootmeester en eindspelcomponist Pal Benko overleden. Hij werd 91 jaar. Oorspronkelijk werd zijn naam zo geschreven: Pál Benkő maar in de lange tijd dat hij in de Amerika woonde heeft hij het accentje en trema maar laten vallen en dat doe ik dan ook maar.

Benko werd op 14 juli 1928 geboren in Amiens (Frankrijk) waar zijn Hongaarse ouders op vakantie waren, maar hij groeide op in Hongarije. Hij probeerde zijn geboorteland in 1952 (dat toen Communistisch was) te ontvluchten maar hij werd gevangen genomen en zat maar liefst 16 maanden vast. Uiteindelijk lukte het wel om in 1958 naar de Verenigde Staten te vluchten. Datzelfde jaar werd hij door de Fide benoemd tot grootmeester. Zijn grootste prestatie was om zich te kwalificeren voor het Kandidatentoernooi in 1959 en 1962, waarin acht van ’s werelds beste spelers deelnamen. Hij gaf zijn plaats op in 1971 om Bobby Fischer toe te kunnen laten in dat Interzonale toernooi. Zoals bekend won Fischer dat met grote overmacht en liep hij daarna in de Kandidatenmatches ook over Mark Taimanov (6-0), Bent Larsen (6-0) en Tigran Petrosian (5,5-2,5) heen om daarna in de WK-tweekamp de regerend wereldkampioen Boris Spassky ook ruim te verslaan en zo de wereldtitel te veroveren. Benko kreeg zijn naam verbonden aan een opening die wij in het Nederlands kennen als het Wolgagambiet.

 

1. d4 Pf6 2. c4 c5 3. d5 b5

Het Wolgagambiet dat in het Engels bekend staat als ‘The Benko Gambit’.

Mocht het u interesseren. Ik heb daar drie artikelen over geschreven in Schaakmagazine die u via Schaaksite kunt bekijken:

 

Toen hij op latere leeftijd terugkeerde naar Hongarije werd hij trainer van spelers uit dit land die later ook zeer bekend werden zoals de Polgar zusjes en Peter Leko. De opening is tot op de dag van vandaag zeer populair en wordt door sterke grootmeesters gespeeld.

Benko kreeg ook op een andere wijze naamsbekendheid, omdat hij zich intensief bezighield met het componeren van eindspelstudies en schaakproblemen. Van die laatste discipline zijn de meeste partijspelers niet zo gecharmeerd (wat heeft het voor zin om mat in drie op te lossen als je het halve bord aan materiaal voorstaat) maar toch blijken deze problemen in een behoefte te voorzien. Zo is er een beroemde anekdote bekend waarbij Benko zelf het volgende zegt:
“Toen ik begon met het componeren van schaakproblemen, was mijn interesse vooral gericht op composities die drie zetten diep of langer waren. Een van hen was het volgende probleem dat ik als tiener componeerde. Het werd vele malen gepubliceerd, omdat de oorspronkelijke opzet zowel probleemoplossers als toernooispelers aansprak. Tijdens de Olympiade (in Lugano 1968), waar Bobby Fischer aanwezig was, heb ik met hem gewed dat hij het probleem niet binnen 30 minuten kon oplossen. Na verloop van tijd raakte Fischer geïrriteerd en eiste het antwoord te zien. Toen ik het hem liet zien, stond hij erop dat er andere oplossingen moesten bestaan. Dit leidde natuurlijk tot een nieuwe weddenschap! Na meer tijd werd hij gedwongen om beide verloren weddenschappen te betalen. Het ging om de volgende stelling:

 

Pal Benko, Chess Life 1968 – Mat in drie

Lees meer >

Gespot 92: Reuzendoder Wouter Spoelman

Bij het grasduinen in schaakboeken, het doorbladeren van schaaktijdschriften, het surfen op het internet, het bekijken van schaakfilmpjes valt het oog wel eens op interessante stellingen, bijzondere voorvallen, geniale zetten en grappige blunders. In deze rubriek wil ik u die graag voorleggen. Bent u ook iets tegengekomen? Laat het ons weten.

 

In Gespot 66: Reuzendoders bespreek ik een bijzondere overwinning van IM Manuel Bosboom op voormalig wereldtopper Peter Leko.
Maar we hebben in ons kleine kikkerlandje meer mensen rondlopen die wel eens een mooie ‘scalp’ te pakken krijgen. Wat eigenlijk niet zoveel onder de aandacht is geweest, maar in mijn ogen toch wel heel bijzonder, is wat de Amsterdamse grootmeester Wouter Spoelman in het vorige jaar voor elkaar heeft gekregen.

GM Wouter Spoelman (foto Frans Peeters)

Wouter is een oud-pupil die op jonge leeftijd niet alleen heel talentvol was, maar ook precies wist, wat hij wilde. Met grote discipline stortte hij zich op zijn schaakstudie en reeds op jeugdige leeftijd werd hij IM en later GM. Een profcarrière ambieerde hij niet; sterker nog, hij koos voor zo’n beetje de zwaarste en langst durende studie die er bestaat: medicijnen. Er zijn meer schakers die dit pad kozen en die hebben het schaakbord meteen aan de wilgen gehangen. Maar Spoelman niet! Hoewel hij nauwelijks de tijd heeft om zelf te schaken, begeeft hij zich sporadisch in de toernooi-arena. Zo liep hij een paar jaar geleden de nationale titel, die hij voor het grijpen had, mis. Dat moet een grote teleurstelling voor hem geweest zijn, maar hij houdt al jaren zijn rating van rond de 2585 redelijk in stand en dat is – als je zo weinig tijd kunt spenderen aan ons mooie spel – een prestatie van formaat.
Gelukkig zijn er nog andere manieren om te schaken en dat is via het internet. Zo laat hij zich via de Amsterdam Mosquitos op www.chess.com regelmatig zien. Dat gaat om een wereldwijde internetcompetitie waarin verschillende teams het tegen elkaar opnemen.

Vorig jaar wist Wouter op fraaie wijze wereldkampioen Magnus Carlsen met zwart te verschalken en nog niet zo lang geleden ging een andere wereldtopper, Maxime Vachier-Lagrave er bij hem onderdoor. Dat zijn bepaald niet de minsten! Ik heb deze opmerkelijke prestaties voor uw maar eens geanalyseerd.

Ook leuk om te zien hoe zijn tegenstander live commentaar geeft op deze partij. Han Schut heeft het filmpje voor u weten op te slaan via deze link. Het artikel van Han kunt u hier vinden.

Lees meer >

Werle analyseert zijn overwinning op Sethuraman (2665)

Jan Werle won zondag met zwart een mooie partij tegen S.P. Sethuraman (2665). Hij analyseerde na afloop de spectaculaire partij samen met Simon Williams tijdens de live-uitzending.

Mooie comeback van de advocaat die zich sinds kort weer op het schaken richt!

Jan Werle analyseert overwinning op Gibraltar Chess

Stelling na 15.a5. Sethuraman ging verder met 16.g4. Werle analyseert 16.Lxh7!?

Photo GibChess / John Saunders

Photo GibChess / John Saunders

Lees meer >

Gespot 91: Partij van het jaar 2018?

 

Bij het grasduinen in schaakboeken, het doorbladeren van schaaktijdschriften, het surfen op het internet, het bekijken van schaakfilmpjes valt het oog wel eens op interessante stellingen, bijzondere voorvallen, geniale zetten en grappige blunders. In deze rubriek wil ik u die graag voorleggen. Bent u ook iets tegengekomen? Laat het ons weten.

 

Carlsen houdt de World Cup omhoog (foto toernooisite)

Het jaar 2018 komt op zijn einde. We hebben de Kerstdagen nog voor de boeg, dan de jaarwisseling en we sluiten weer een mooi schaakjaar af.
Magnus Carlsen bleef wereldkampioen, hoewel hij de grootste moeite had met zijn uitdager Fabiano Caruana.

Het werd 6-6 met 12 remises, maar in de tiebreak bleek de Noor superieur: 3-0.

Ook bij de dames behield Ju Wenjun haar titel door in de finale de Russin Kateryna Lagno, ook al in een tiebreak, te verslaan.

Ju Wenjun (links) met de trofee (foto toernooisite)

We hebben een nieuwe Fidepresident, we zijn eindelijk af van Iljumzinov, maar zijn opvolger, de Rus Arkady Dvorkovich (links op de foto, naast Ju Wenjun), schijnt een vertrouweling van Poetin te zijn…

Voordat ik u ga vermoeien met allerlei andere feitjes en lijstjes, die in deze tijden zeer gebruikelijk zijn, wil ik graag uw aandacht vestigen op een zeer bijzondere partij die deze zomer in augustus te St. Petersburg werd gespeeld tijdens het Korchnoi Memorial.

David Paravyan (op een YouTube kanaal)

 

Als ik New in Chess Magazine niet goed had uitgeplozen, had ik deze partij wellicht gemist, maar in een klein artikeltje maakte de redactie de aandachtige lezer hierop attent. Ik heb hem voor u maar eens grondig geanalyseerd en ik moet zeggen dat ik van de ene in de andere verbazing viel.

Ik hoop dat ik het gevoel dat ik had bij het naspelen van deze partij aan u kan overdragen. De twintigjarige Rus, David Paravyan (2630) speelt de sterren van de hemel tegen zijn landgenoot Saveliy Golubov (2470).

Lees meer >

Alzheimer?

Iemand vertelde mij ooit dat Alzheimer onder schakers nauwelijks voor komt. Dat zal ook onder dammers en kruiswoordpuzzelaars zijn dan denk ik, want het idee is, dat als de raderen blijven draaien, dat de hersenen in vorm blijven met alle positieve gevolgen van dien. En inderdaad besloot ik vandaag eens te googlen op Alzheimer + Schaken en jawel hoor: De mensen die er verstand van hebben schrijven het ook. De Belgische blogger Brabo deed ook eens een duit in het zakje. Wel met een nare kanttekening: We hebben minder kans op Alzheimer, maar als het ons overkomt gaat het wel een stuk sneller dan bij anderen.

Vanwaar ineens mijn interesse in Alzheimer? Welnu, dat heeft te maken met mijn optreden bij de Haarlemse Meesters in de afgelopen week. Dat ging heel niet slecht, tegen de top 4 op elo haalde ik ongeslagen 2,5 punt. Maar tegen de vijf lager geplaatsten scoorde ik maar een schamele overwinning en vier nederlagen. Daar zaten twee bijzondere gevallen tussen. Een plan bedenken en als het dan op oogsten aankomt het plan vergeten zijn. Alsof je naar de proviandkast loopt voor een zak chips en eenmaal bij de kast aanbeland vergeten bent wat je er komt doen.

Het eerste voorbeeld overkwam me in de zesde ronde. Ik was met een keurige 3 uit 5 redelijk op koers richting de gewenste 6 punten die nodig waren voor een IM norm. Ik speelde tegen de op dat moment onderaan staande Engelsman Michael Basman. Die opende met het voor hem gebruikelijke 1.g4 en offerde een pion. Die avonturen kwamen hem op een paar vreselijke nullen te staan, want wie zich voorbereidt met een vergeeld boekje van Batsford loopt een achterstand op jegens schakers die hun stokvissen op die opening laten schieten. Nu pakte ik die zaak iets minder voortvarend aan als Bart Gijswijt in ronde 1, maar ook ik bereikte een gewonnen stelling. Een belangrijk moment kwam op zet 14. Ik moest met zwart de keuze maken: h4 of geen h4?

Lees meer >

Duda’s fantastische verdediging

Jan-Krzysztof Duda | Photo: Maria Emelianova/Chess.com.

Gisteren speelde Lev Aronian tegen de 20-jarige Jan-Krzysztof  Duda. Duda (2739) maakte de laatste maand al indruk door zowel Karjakin als Grischuk in het Speed Chess Championship op chess.com te verslaan. Karjakin en Grischuk zijn beide voormalige wereldkampioenen snelschaken dus de 20-jarige speelde niet tegen de minsten.

Afgelopen maandag zei wereldkampioen Magnus Carlsen op chess24 het volgende over Duda: “I think he still has a long way to go when it comes to experience and understanding, but he makes up for a lot of it by being very energetic and extremely optimistic as well. It’s always interesting to watch his games because he always goes for it, he never plays for a draw.” Een groot compliment.

De hoogtepunten van de partij tussen Aronian en Duda:

Stelling na 25.Lxc6

Wit heeft net een pion op c6 gewonnen en er dreigt Te8+ met damewinst. Hoe nu verder? Zwart besluit dat chaos de beste verdediging is.

Stelling na 25… Txf2!

Lees meer >

Omgaan met paarden

Schaakrubriek in De Gooi- en Eemlander

Een legende, dat woord moet je niet te vaak gebruiken, maar bij de schaakclub En Passant in Bunschoten-Spakenburg is Henk Pruijs een legende. Geen levende legende, hij overleed in 2006 op 56-jarige leeftijd. In 1970 had hij kennisgemaakt met de club, toen hij het schaakzaaltje binnenstormde en luid uitriep: “Waar is de bijeenkomst van de jonge boeren?” Het leverde hem luid gesis en boze blikken op van de leden die natuurlijk nog niet wisten dat er zojuist een aankomende legende zijn entree had gemaakt. Hij werd clubkampioen in 1979, 1982, 1986 en van 1993 tot en met 1996. Boer bleef hij niet lang, Pruijs werd marktkoopman. Niet in de vis of in de koek, zoals vele Bunschoters, maar in de wol.

Het waren niet de zeven clubkampioenschappen die hem legendarisch maakten, want clubkampioen werden er zovelen. Het was iets veel specifiekers. Henk Pruijs is legendarisch vanwege zijn paarden. En niet die van de boerderij van zijn vader.

Ooit kwam ik kijken bij een competitiewedstrijd van En Passant 1, toen Pruijs me in de wandelgangen toevertrouwde: “Ik sta gewonnen, want ik heb paarden.” Na bij zijn bord te hebben gekeken, deed ik iets onreglementairs. Ik gaf hem namelijk informatie die ik had ingewonnen, namelijk: “Jouw tegenstander heeft ook paarden.” Waarop Pruijs zei:

Lees meer >