NK Algemeen+Vrouwen en Open NK

Schaakhistorie (16) : De vijf grootste NK-stunts

De nummer laatst op rating, Lucas van Foreest, werd zondag kampioen van Nederland. Een grotere stunt is niet denkbaar. De vergelijking dringt zich op met Hein Donner, die in 1950 werd toegelaten tot de hoofdgroep van het Hoogovenstoernooi omdat hij twee keer de reservegroep had gewonnen. Maar, zo zeiden diverse officials bij de openingsceremonie gewoon hardop, de jongeman moest niet teleurgesteld zijn als hij laatste zou worden, want dat was zijn te verwachten plek. Donner won het toernooi.

Gert Ligterink drie jaar voor zijn NK-titel van 1979. Foto: Nationaal archief.

In de geschiedenis van het Nederlands kampioenschap is er geen stunt die zo groot is als die van Lucas van Foreest. Uiteraard kijk ik dan alleen naar kampioenen. Albert Blees stond in 1989 rondenlang aan kop, maar won niet. Daniel Stellwagen was in 2003 de jongste deelnemer ooit (16) en won zijn eerste vier partijen. Hij werd gedeeld tweede. Als ik de titel van Rini Kuijf in 1989 een stunt zou noemen, zou ik hem beledigen. Hij was er gewoon sterk genoeg voor. Jan Smeets werd in 2010 kampioen voor Giri en Van Wely. Dat was zeker een stunt, maar hij was twee jaar eerder ook al kampioen geweest en stond hoog op de Nederlandse ranglijst. Frans Kuijpers dan, in 1963, anderhalf punt voor Donner die tweede werd. Ja, maar Kuijpers was drie keer jeugdkampioen van Nederland geweest, dus zijn succes kwam niet uit de lucht vallen. Hij verloor wel van Donner, maar die verloor van outsider Sarink en speelde te veel remises. Hieronder mijn top vijf van grootste stunts.

 

Nummer 5: Hein Donner (1954)
Onverwachts kun je het niet noemen, dat de 52-jarige Max Euwe na een hegemonie van 33 jaar zijn titel eens zou kwijtraken. In 1952 had hij al voor het eerst sinds 1924 een partij op het NK verloren en wel van Hans Bouwmeester. Nu verloor hij een partij van Nico Cortlever, door een blunder. Daardoor eindigde Hein Donner, die remise speelde tegen Euwe, een punt voor Cortlever en Euwe. Anderhalf jaar later won Euwe een revanchematch van Donner met 7-3 zonder nederlagen. Zoals in de inleiding staat, had Donner al eens het Hoogovenstoernooi gewonnen. Maar omdat hij de geschiedenis in ging als de man die Euwe onttroonde en omdat Euwe zo overtuigend de revanchematch won en dus nog wel degelijk sterker was, geef ik Donner toch de vijfde plaats in deze lijst van NK-stunts. Na de match besloot Euwe niet meer aan het NK deel te nemen. Zijn tijd was voorbij.

 

Nummer 4: Rudy Douven (1988)
Timman en Sosonko speelden niet mee, maar Van der Wiel was in 1988 een wereldtopper en Kuijf, Van der Sterren en misschien al de jonge Piket werden ook sterker geacht dan Rudy Douven.

Lees meer >

NK Schaken 2019

Lucas van Foreest nieuwe Nederlands kampioen, Iozefina Paulet kampioen bij de dames. Website | Eindstanden en uitslagen: Algemeen, Vrouwen | Blog | Partijen

Lees meer >

Lucas van Foreest en Iozefina Paulet Nederlands kampioen

Lucas van Foreest is de nieuwe Nederlandse kampioen. Door in de laatste ronde Erik van den Doel te verslaan kwam hij op gelijke hoogte met broer Jorden, die hij in de tiebreak met 1.5-0.5 versloeg. Bij de dames was geen tiebreak nodig: Iozefina Paulet werd kampioen door Arlette van Weersel te verslaan, omdat concurrente Rosa Ratsma van Machteld van Foreest verloor.

Foto: Harry Gielen

NK Algemeen

Het beslissende moment bij de heren was dit:

22.Ta3 is goed voor wit, maar Jorden blitzte 22.Lb7? en na Tb8 bleek hij stukverlies (en daarmee partijverlies) niet meer te kunnen voorkomen. Aangezien de eerste partij remise was geworden werd Lucas van Foreest zo kampioen. Daarvoor was echter ook het een en ander gebeurd.  Jorden zou bij winst in de laatste ronde kampioen zijn en met wit tegen Tiviakov kreeg hij kansen. In de bekende Alphazerogambietvariant hield Tiviakov vast aan de pion en kwam daardoor gedrongen te staan. Op een gegeven moment stond wit op 73%, dat zakte een beetje naar 64% en toen besloot Jorden de remise door zetherhaling te nemen. Volgens Captain Hindsight niet zo’n goede beslissing, zeker omdat concurrent Lucas al goed stond.
Maar wie weet zou Erik van den Doel wel met zwart tegen Lucas zijn zevende remise spelen en daarmee Jorden kampioen maken? Het had gekund, want hoewel wit een sterke aanval kreeg, waren er op enkele momenten kansen voor zwart om zich te verdedigen. Erik pakte die kansen echter niet en toen ging ie mat.
Toen was het wachten tot de andere partijen klaar waren zodat de tiebreak gespeeld kon worden. Dat wachten duurde wat betreft de mannepartijen niet zo erg lang. Jan Werle kwam met wit een pion achter tegen Erwin L’Ami voor in eerste instantie vage compensatie, maar zwart speelde het onhandig, wit won de pion terug en remise was het.
Lees meer >

Lucas van Foreest nieuwe Nederlands kampioen, Iozefina kampioen bij de dames

Jorden feliciteert zijn broer Lucas

Vandaag is Lucas van Foreest kampioen van Nederland geworden. Hij versloeg zijn broer Jorden in een tie-break met ½-1½. Iozefina Paulet had geen tie-break nodig, zij won haar laatste partij en omdat Rosa Ratsma haar partij verloor is Iozefina met 6 uit 7 kampioen geworden.

Iozefina Paulet

Lucas van Foreest

Lees meer >

Van Foreesten consolideren, Benjamin Bok pakt laatste kans

Jorden van Foreest staat met nog één ronde nog steeds ongedeeld bovenaan. Doordat hij remise speelde tegen Erik van den Doel en naaste concurrent Lucas van Foreest remiseerde met Erwin l’Ami bleef zijn voorsprong een half punt. Benjamin Bok won van Jan Werle en heeft met een punt achterstand nog een theoretische kans op de titel.

Bij de dames wonnen Iozefina Paulet en Rosa Ratsma allebei en zij delen dus nog steeds de leiding. De rest van het veld staat op grote achterstand.

NK Algemeen

Geen snelle remises vandaag, maar wel een heel vreemd moment bij de partij L’Ami – Van Foreest.

In deze stelling volgde (als de notatie van het livebord klopt) 15.Pc3?? Da5??

Nog opmerkelijker, had u gisteren de partij Van Weersel-Ratsma nagespeeld? Daarin kwam dit voor:

21…Lxh2+ 22.Kxh2 Dxf1

Is Rosa beter dan Lucas? Je zou het bijna denken. Enfin, na deze gemiste kans kwam L’Ami wat beter te staan en na de tijdcontrole ontstond een toreneindspel met een pion meer voor hem. Waarschijnlijk was het echter wel steeds binnen de remisegrenzen (en indien niet, dan wist hij dat niet aan te tonen).

Jorden van Foreest wist niet te profiteren. Erik van den Doel speelde een damepionspel tegen hem, maar na de opening had zwart geen problemen. Na wat geruil kwam een eindspel met torens en ongelijke lopers op het bord dat iets beter was voor zwart vanwege een vrijpion op a3. Hij had mogelijk een eindspel van twee tegen nul kunnen krijgen, maar wel eentje die theoretisch remise is. In de partij kwam het op het bord met nog een f-pion voor wit, dus helemaal remise.

Lees meer >

Titelstrijd tussen Van Foreest en Van Foreest

Het Nederlands kampioenschap lijkt uit te draaien op een broedertwist. Als er geen gekke dingen gebeuren gaat het toernooi gewonnen worden door een Van Foreest, maar welke? Jorden (die van Erwin l’Ami won) heeft met 4 punten de beste papieren, Lucas (die Benjamin Bok versloeg) staat op een half punt achterstand. De rest van het veld heeft 2.5 punten of minder. Ook bij de dames draaien de laatste twee ronden uit op een tweestrijd: Rosa Ratsma versloeg Arlette van Weersel en achterhaalde daarmee Iozefina Paulet, die met remise goed wegkwam tegen Maaike Keetman. Ook hier staat de rest van het veld op 1.5 punten achterstand of meer.

NK Algemeen

Allereerst de snelle remise van de dag. Erik van den Doel en Sergei Tiviakov hadden er al na acht zetten genoeg van. Volgend jaar Sofiaregels op het NK?

Ivan Sokolov herstelde zich van zijn blunder van gisteren door met zwart Jan Werle te verslaan. De jurist deed het in de opening al onhandig door 11.e3 in plaats van 11.Pa4 te doen: gevolg was dat wit een pion verloor. Het loperpaar gaf hem compensatie, maar na 20.Ld5? raakte hij zowel loperpaar als compensatie kwijt. Het eindspel met een pion meer werd door Sokolov goed afgewerkt.

Benjamin Bok had drie korte remises op rij gespeeld, maar vandaag ging hij ervoor. In een Najdorf ging hij all in met 17…gxf5 en 18…e5. Helaas voor hem bleek Lucas van Foreest goede kaarten te hebben. Even later had Bok ervoor moeten kiezen om materiaal te verliezen in plaats van winnen. Zoals het ging telde de loper op h8 eigenlijk niet mee en ontstond uiteindelijk een gewonnen toreneindspel voor wit, dat ook daadwerkelijk gewonnen werd. Lucas op 3.5!

Foto: Harry Gielen

 

Lees meer >

Lucas van Foreest profiteert van blunder Sokolov

In de vierde ronde van het NK eindigde er maar één partij in een beslissing. In onderstaande stelling sloeg Ivan Sokolov op e5:

Nadat Lucas van Foreest terugsloeg (of misschien al eerder) kwam Sokolov erachter dat het geplande 32.Dxf4 mat in twee toelaat. Hij gaf meteen op en zal vast met grote stappen de zaal hebben verlaten.

Twee partijen (Bok-Jorden en Tiviakov-Werle) eindigden in een korte remise, hetzelfde resultaat kwam bij L’Ami-Van den Doel tot stand in een partij met wisselende kansen. Bij de dames wisten Iozefina Paulet en Rosa Ratsma weer te winnen en zij zijn de grootste kanshebbers om kampioen te worden.

NK Algemeen

Er zijn dit jaar relatief veel korte remises op het NK en de grootste boosdoener is Benjamin Bok. Hij won de eerste ronde, maar in de drie rondes erna heeft hij maar 52 zetten gespeeld. En wat hij in de opening deed kan ik niet goed verklaren. De Koningsindische opstelling van Jorden van Foreest kan geen grote verrassing geweest zijn, toch geeft het livebord vijf minuten bedenktijd bij zet drie en zelfs twintig bij zet zes. Daarna ontstond een gesloten Engelse stelling waarin wit op de damevleugel en zwart op de koningsvleugel ging spelen, maar net toen het spannend dreigde te worden stopte de partij.

De remise tussen Sergei Tiviakov en Jan Werle duurde 16 zetten. Tivi bereikte weinig tegen het Frans en vlak na de opening was het wit die moest opletten om niet slechter te komen staan. Een remiseaanbod is een geschikt middel daartoe.

Lees meer >

Familie Van Foreest viert feest!

In de derde ronde van het Nederlands Kampioenschap heeft de familie Van Foreest flink van zich doen spreken. Jorden van Foreest ging met een paardoffer dwars door de stelling van Ivan Sokolov heen, Lucas van Foreest won met een uitgekiend kwaliteitsoffer van Jan Werle en Machteld van Foreest overrompelde mede-debutante Eline Roebers. Door al dit geweld zouden we bijna vergeten dat Iozefina Paulet goede zaken deed door Tea Lanchava te verslaan en dat Rosa Ratsma een prachtige partij afleverde tegen Maaike Keetman.

NK ALGEMEEN
De ronde van vandaag zal de boeken in gaan als het ‘Van Foreest-feestje’. Want dat er wat te vieren viel, was duidelijk. Jorden pakte het Spaans met d3 zeer energiek aan tegen de grote 1.e4 e5-specialist Sokolov. Hij dirigeerde een paard naar veld f5, dame naar f3 en toen kwam er een donderslag bij heldere hemel. Want Jorden sloeg pardoes met zijn paard op g7. Hij ontketende een geweldige aanval die al direct beslissend was. Maar het was zo lastig voor beide spelers, dat zich onderweg nog een enkele omissie aan twee kanten voordeed. Toen Ivan zijn laatste kans op behoud had gemist, sloeg Van Foreest toe en maakte de partij met een paar rake klappen uit.

Commentator Stefan Kuipers aan het begin van de ronde bespreekt de partij tussen Jorden van Foreest en Ivan Sokolov

Lees meer >

Verliezers winnen in tweede ronde

De tweede ronde van het Nederlands Kampioenschap heeft zowel in het algemene kampioenschap als bij de dames weer voor de nodige opschudding gezorgd. In beide toernooien kwamen twee partijen tot een beslissing. Titelverdediger Sergei Tiviakov won van Lucas van Foreest terwijl broer Jorden van Foreest met zwart Jan Werle versloeg.
De dames die gisteren verloren, Rosa Ratsma en Anna-Maja, wonnen nu allebei. Eerstgenoemde versloeg Eline Roebers en Anna-Maja won van niemand minder dan Tea Lanchava. Maar dat ging in beide partijen bepaald niet vanzelf…

 

NK ALGEMEEN

Er was titelverdediger Tiviakov vandaag veel aan gelegen om terug te slaan na de nul waarop hij in de eerste ronde getrakteerd was door Benjamin Bok. Tegen Lucas van Foreest produceerde de witspeler weer eens één van zijn vele systeempjes die hij tegen het Siciliaans soms op het bord brengt. Nu met 3.Lb5+. Er kwam een soort Maroczystructuur tevoorschijn waarin Lucas erg rigoureus met 14…b5 aan de gang ging. Deze actie bleek gebaseerd op een misrekening want na 16.a3 greep hij meteen mis. Het kostte een pion maar nog veel erger: in de daarop volgende stelling greep wit het initiatief door op de wat verlate koningsvleugel zijn pijlen te richten. Zwart anticipeerde daar niet adequaat op en raakte met zijn loper in een dodelijke penning. Die kostte hem op zet 30 de kop.

Sergei Tiviakov tegen Lucas van Foreest

Lees meer >

Rating performance top Nederland over 2019

Op 1 juli publiceerde de FIDE de nieuwe ratinglijst. In de onderstaande overzichten staat de ratingontwikkeling van de top van Nederland en hun performance over de eerste zes maanden. De performance rating is gebaseerd op alle partijen die verwerkt zijn in de februari tot en met juli rating. Hier zitten dus niet de vijf partijen in die Anish Giri eind juni in de Grand Chess Tour Kroatië heeft gespeeld en bevat het verder de mini-match tussen Ivan Sokolov en Lucas van Foreest die eind december 2018 in Groningen werd gespeeld (verwerkt in de februari ratingslijst).

De spelers die meedoen aan het NK zijn in de tabellen vet gedrukt. Perf Rat is de Performance Rating over de eerste zes maanden van 2019.

Anish Giri won zijn eerste super-toernooi in Shenzen en eindigde in Tata als tweede achter Carlsen met 8,5 van de 11 ondanks een pijnlijk verlies in de eerste ronde met wit tegen Nepomniachtchi. Giri had een slecht toernooi in Shamkir waar hij 3 uit 9 haalde (verlies tegen Carlsen, Karjakin en Anand en zes remises). In mei verloor hij in eerste ronde van de FIDE Grand Prix van Daniil Dubov. In de eerste vijf ronden van de GCT in Kroatië verloor hij twee keer (tegen Carlsen en Ding) en maakte drie remises. Zijn performance rating inclusief de vijf partijen in Kroatië is 2765.

Lees meer >